Last Updated on سپتامبر 2, 2026 by دکتر سیده مریم حاکم زاده

وقتی کسی عبارت اسم قرص برای رفع بوی بد دهان را در اینترنت جستجو میکند، معمولاً به دنبال نام یک دارو برای برطرف کردن این مشکل است. در این مقاله، داروها، قرص ها و دهان شویه های مرتبط را بر اساس علت بوی بد دهان دسته بندی کرده ایم. اما مهم تر از حفظ کردن نام یک محصول، شناخت هدف درمانی آن است. انتخاب دارو به منشأ بو بستگی دارد و محصولی که برای یک فرد مفید است، ممکن است برای فرد دیگری اثری نداشته باشد، چون علت بوی دهان در این دو نفر یکسان نیست.
پس بهتر است ابتدا منشأ بو مشخص شود و سپس درمان متناسب با آن انتخاب شود. جدول و توضیحات زیر این مسیر را روشن تر میکنند.

راهنمای سریع: برای هر علت بوی بد دهان چه دارویی مطرح است؟

بر اساس مطالعات علمی، منشا حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد موارد بوی بد دهان از خود دهان، یعنی زبان، لثه یا دندان ها، هست. تنها بخش کوچکی از موارد، حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد، به علت هایی خارج از دهان مانند مشکلات معده یا سینوس مربوط است. این تفاوت اهمیت دارد، چون دارویی که برای عفونت لثه استفاده میشود، قرار نیست بوی ناشی از یک مشکل گوارشی را برطرف کند.

جدول زیر تصویری سریع از ارتباط میان علت بوی بد دهان و درمان مرتبط با آن ارائه میدهد. در ادامه، هر گروه و کاربرد آن را دقیقتر بررسی میکنیم.

منشأ بو	دسته‌ی دارویی	نمونه‌ها	نقش واقعی	موقتی یا دائمی؟	وضعیت
عفونت لثه و دندان	آنتی‌بیوتیک / ضدعفونی‌کننده	مترونیدازول، آموکسی‌سیلین، کلرهگزیدین، CPC	از بین بردن باکتری عفونی	دائمی فقط با درمان علت	نسخه‌ای / برخی بدون نسخه
بار باکتریایی زبان	پروبیوتیک دهانی، روی	لاکتوگام، اورالامین، الدر، زینک	کاهش و خنثی‌سازی گاز بدبو	کمکی و موقت	بدون نسخه
خشکی دهان	محرک و جایگزین بزاق	بزاق مصنوعی، پیلوکارپین، سویملین	بازگرداندن بزاق	بسته به علت	بدون نسخه / نسخه‌ای
عفونت قارچی (برفک)	ضدقارچ	نیستاتین، فلوکونازول	درمان قارچ دهان	دائمی با درمان	نسخه‌ای
معده و ریفلاکس	کاهنده‌ی اسید، ضدهلیکوباکتر	فاموتیدین، امپرازول، بیسموت	کنترل اسید و باکتری معده	بسته به علت	نسخه‌ای
فقط خوشبویی موقت	خوشبوکننده	اشتوتزن (کلروفیل)، ناتسور	پوشاندن بو	کاملاً موقت	بدون نسخه

داروهای بوی بد دهان ناشی از عفونت لثه و دندان (آنتی بیوتیک ها، دهان شویه ها و قرص های ضدعفونی کننده)

در بوی بد مزمن دهان، عفونت و التهاب لثه، آبسه یا دندان پوسیده از علت های مهم هستند. باکتری های بی هوازی موجود در این نواحی ترکیبات بدبو تولید میکنند. برای این شرایط دو گروه درمانی بیشتر از بقیه موارد مطرح هستند.

آنتی بیوتیک ها (مترونیدازول، آموکسی سیلین، داکسی سایکلین، کلیندامایسین و اریترومایسین) — فقط با نسخه

نام هایی مانند مترونیدازول، آموکسی سیلین، داکسی سایکلین، کلیندامایسین و اریترومایسین را زیاد در جستجوهای اینترنتی میبینید. این داروها زمانی کاربرد دارند که عفونت فعال و تشخیص داده شده وجود داشته باشد. مترونیدازول و آموکسیسیلین در برخی عفونت های لثه به کار میروند و داکسیسایکلین نیز در بعضی شرایط بیماری پیشرفته لثه ممکن است مورد استفاده قرار گیرد.

آنتی بیوتیک را نباید خودسرانه برای بوی بد دهان مصرف کرد. اگر منشأ بو پلاک، جرم یا التهاب لثه باشد، این داروها علت اصلی را برطرف نمیکنند و پس از مدتی بو دوباره ظاهر میشود. از طرف دیگر، مصرف بی دلیل آنتی بیوتیک خطر مقاومت دارویی را افزایش میدهد. حتی در صورت وجود عفونت واقعی دهان، درمان منبع عفونت، مانند تخلیه آبسه یا برطرف کردن عامل ایجاد کننده، بخش مهمی از درمان است. انتخاب نوع و ضرورت مصرف این داروها باید بر اساس تشخیص پزشک انجام شود، نه صرفاً بر اساس جستجوی اینترنتی.

دهان شویه ها و قرص های ضدعفونی کننده (کلرهگزیدین، ستیل پیریدینیوم/CPC و دی اکسید کلر)

این گروه مستقیماً با کاهش باکتریهای دهان به کنترل بو کمک میکند. کلرهگزیدین از ضدعفونی کننده های مؤثر دهان است و میتواند بار باکتریایی را کاهش دهد. کلرهگزیدین دهان شویه است و قرص محسوب نمیشود. مصرف طولانی مدت آن نیز ممکن است باعث ایجاد لکه روی دندان و زبان یا تغییر حس چشایی شود، بنابراین معمولاً برای دوره کوتاه و با نظر دندان پزشک استفاده میشود.

ستیل پیریدینیوم که با نام اختصاری CPC شناخته میشود، هم در دهان شویه و هم در بعضی قرص های مکیدنی وجود دارد و در مطالعات توانسته است میزان گازهای بدبو را کاهش دهد. دی اکسید کلر نیز با خنثی کردن ترکیبات بدبو به کنترل موقت بوی دهان کمک میکند. با این حال، اثر این محصولات پایدار نیست و تا زمانی که منبع اصلی بو، مانند جرم، پلاک یا التهاب لثه، درمان نشود، مشکل دوباره برمیگردد.

همراه شدن بوی بد دهان با خونریزی یا تورم لثه نیاز به بررسی دندان پزشک دارد. در این شرایط، درمان خونریزی و التهاب لثه را به تعویق نیندازید.

قرص ها و فرآورده های کاهش دهنده بوی ناشی از باکتری های زبان (پروبیوتیک های دهانی و زینک)

گاهی دندان ها و لثه سالم هستند، اما سطح زبان با لایه ای از باکتری ها پوشیده شده و همین لایه میتواند مقدار زیادی ترکیبات بدبو تولید کند. فرآورده های زیر بیشتر برای کنترل همین بخش از بوی دهان کاربرد دارند.

پروبیوتیک های دهانی (لاکتوگام، اورالامین/ارالامین و الدر)

مکانیسم این محصولات بر ایجاد تعادل بهتر میان باکتری های دهان استوار است. در مطالعات بین المللی، سویه ای مانند استرپتوکوکوس سالیواریوس در دوره های کوتاه مصرف توانسته میزان گازهای بدبو را کاهش دهد و عارضه جدی قابل توجهی ایجاد نکند. با این حال، تعداد و مدت این مطالعات محدود است و بهتر است پروبیوتیک های دهانی را یک درمان کمکی بدانیم، نه جایگزین درمان علت اصلی.

در داروخانه های ایران، برخی قرص های مکیدنی پروبیوتیک دهانی حاوی همین سویه با نام هایی مانند لاکتوگام، اورالامین (ارالامین) و الدر عرضه میشوند. این محصولات معمولاً باید در دهان مکیده شوند و بلعیده نشوند. در کنار رعایت بهداشت دهان میتوانند به تازگی نفس کمک کنند، اما جای جرم گیری و تمیز کردن زبان را نمیگیرند. ترکیب، روش مصرف و شرایط استفاده از هر محصول را از اطلاعات درج شده روی بسته همان محصول بررسی کنید.

روی (زینک)

یون زینک میتواند با ترکیبات گوگردی بدبو در دهان واکنش دهد و انتشار بو را کاهش دهد. به همین علت، فرآورده های حاوی زینک در کنترل بوی بد دهان نقش کمکی دارند و جایگزین رسیدگی به علت اصلی نیستند.

تکیه کردن صرف بر قرص ها و دهان شویه ها، بدون تمیز کردن زبان، یکی از علت های برگشت بوی دهان است. پاکسازی روزانه زبان نقش مهمی در کاهش تجمع باکتری ها و ترکیبات بدبو دارد و این فرآورده ها فقط نقش کمکی دارند. اگر روی زبان شما پوشش سفید دیده میشود، مطلب ارتباط بین سفیدی زبان و بوی دهان را مطالعه کنید.

داروها و فرآورده های مورد استفاده برای بوی بد دهان ناشی از خشکی دهان (جایگزین های بزاق، پیلوکارپین و سویملین)

بزاق به پاک شدن طبیعی دهان کمک میکند و رشد باکتری ها را تا حدی کنترل میکند. وقتی ترشح بزاق کاهش پیدا کند، محیط دهان برای ایجاد بوی بد و بعضی عفونت ها آماده تر میشود. داروها از علت های شایع خشکی دهان هستند و داروهای ضدافسردگی، آنتی هیستامین ها، برخی داروهای فشار خون و آرام بخش ها میتوانند ترشح بزاق را کاهش دهند. پرتودرمانی سر و گردن، دیابت و کم آبی بدن نیز از علت های دیگر هستند.

در خشکی دهان، هدف اصلی افزایش رطوبت و کمک به بازگشت بزاق است، نه پوشاندن بو با قرص خوشبوکننده. جایگزین های بزاق به شکل اسپری یا ژل، آدامس و آب نبات بدون قند برای تحریک بزاق و نوشیدن آب کافی از گزینه های غیرنسخه ای هستند. بهتر است دهان شویه های حاوی الکل نیز کمتر استفاده شوند، چون ممکن است خشکی دهان را تشدید کنند.

در موارد شدید یا مزمن، مانند سندرم شوگرن یا خشکی دهان پس از پرتودرمانی، پزشک ممکن است داروهای محرک بزاق مانند پیلوکارپین یا سویملین را تجویز کند. این داروها غدد بزاقی را برای ترشح بیشتر تحریک میکنند، اما ممکن است عوارضی مانند تعریق، تهوع و تکرر ادرار ایجاد کنند و باید فقط طبق تجویز پزشک مصرف شوند.

داروهای بوی بد دهان ناشی از عفونت قارچی یا برفک (نیستاتین، میکونازول، کلوتریمازول و فلوکونازول)

در بعضی افراد، بوی بد دهان با رشد بیش از حد قارچ کاندیدا مرتبط است. این وضعیت ممکن است به شکل لکه های سفید یا برفک دهانی دیده شود و در افراد مبتلا به خشکی دهان، دیابت یا ضعف سیستم ایمنی شایع تر است. درمان آن با داروهای ضدقارچ انجام میشود. نیستاتین به شکل دهان شویه یا قرص مکیدنی و داروهای موضعی مانند میکونازول یا کلوتریمازول از گزینه های اولیه هستند و در صورت نیاز ممکن است فلوکونازول خوراکی تجویز شود. مصرف این داروها باید پس از تشخیص عفونت قارچی و با تجویز پزشک باشد، نه صرفاً برای هر نوع بوی بد دهان.

داروهای بوی بد دهان با منشأ گوارشی (فاموتیدین، امپرازول، پنتوپرازول و بیسموت)

بخش کوچکی از موارد بوی بد دهان ممکن است با مشکلات دستگاه گوارش ارتباط داشته باشد. وجود علائمی مانند ترش کردن، سوزش سر دل یا طعم تلخ در گلو میتواند احتمال ارتباط با رفلاکس را مطرح کند. در چنین شرایطی، چند گروه دارویی بسته به تشخیص پزشک مورد توجه قرار میگیرند.

داروهای کاهش دهنده اسید، از جمله مسدودکننده های هیستامین مانند فاموتیدین و سایمتیدین و مهارکننده های پمپ پروتون مانند امپرازول و پنتوپرازول، با کاهش اسید معده میتوانند علائم رفلاکس و بازگشت محتویات معده به مری را کنترل کنند.

بیسموت یکی از اجزای درمان ترکیبی عفونت هلیکوباکتر پیلوری است و در بعضی شرایط میتواند به کاهش ترکیبات بدبو کمک کند. سیاه شدن موقت زبان یا مدفوع از عوارض شناخته شده آن است. پروبیوتیک های گوارشی مانند لاکتول و پایلوشات نیز گاهی به عنوان مکمل استفاده میشوند. برای نفخ، محصولاتی مانند سایمتیکون یا زغال فعال مطرح هستند، اما شواهد قطعی درباره اثر آن ها بر کاهش بوی دهان وجود ندارد.

هشدار درباره رانیتیدین و زانتاک: این دارو را مصرف نکنید

برخی توصیه های قدیمی هنوز رانیتیدین (زانتاک) را برای مشکلات اسیدی معده مطرح میکنند، اما این دارو دیگر گزینه مناسبی نیست. طبق اعلام رسمی اداره غذا و داروی آمریکا، در سال ۲۰۲۰ درخواست حذف محصولات رانیتیدین از بازار مطرح شد، زیرا نگرانی درباره آلودگی آن ها به NDMA وجود داشت و مقدار این ماده ممکن بود با گذشت زمان افزایش پیدا کند. بنابراین برای مصرف رانیتیدین به توصیه های قدیمی تکیه نکنید. انتخاب داروی مناسب برای مشکلات اسیدی معده، مانند فاموتیدین، باید بر اساس نظر پزشک انجام شود.

اگر احتمال میدهید بوی دهان با مشکلات گوارشی ارتباط دارد، اطلاعات بیشتر را در مقاله های قرص برای بوی بد دهان ناشی از معده و بوی بد دهان و هلیکوباکتر پیلوری بخوانید.

برای رفع بوی بد دهان کودکان چه قرصی مناسب است؟

بیشتر موارد بوی بد دهان در کودکان به رعایت نکردن مناسب بهداشت دهان، مسواک زدن ناکافی، پوسیدگی دندان های شیری، تمیز نکردن زبان یا تنفس دهانی مربوط است. بزرگ بودن لوزه ها، سنگ لوزه، عفونت سینوس، آبریزش پشت بینی و خشکی دهان نیز میتوانند در ایجاد این مشکل نقش داشته باشند.

در کودک نوپا، بوی بد یک طرفه از بینی همراه با آبریزش یا تب میتواند نشانه وجود جسم خارجی در بینی باشد. جسم را با زور خارج نکنید و برای بررسی، هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنید.

برای کنترل بوی دهان کودک، رسیدگی به بهداشت دهان مهم ترین اقدام است. مسواک زدن، استفاده از نخ دندان، تمیز کردن زبان با مسواک نرم و نوشیدن آب کافی را در برنامه روزانه قرار دهید. برای کودکان بزرگ تر، آدامس بدون قند نیز میتواند به افزایش بزاق کمک کند. در کودکان زیر شش سال، استفاده از دهان شویه به دلیل احتمال بلع توصیه نمیشود. خوشبوکننده ها و قرص های مخصوص بزرگسالان نیز مناسب کودکان نیستند و فقط بو را میپوشانند. هر دارویی، از جمله آنتی بیوتیک برای عفونت یا داروی ضدقارچ برای برفک، باید پس از تشخیص و تجویز دندان پزشک کودکان یا پزشک اطفال مصرف شود. جزئیات بیشتر را در مقاله بوی بد دهان کودکان بخوانید.

فقط میخواهم نفسم خوشبو باشد: اشتوتزن، کلروفیل، ناتسور و اسپری دهان

هر فردی که به دنبال قرص برای بوی بد دهان است، الزاماً بیماری زمینه ای ندارد. گاهی هدف فقط تازه شدن نفس بعد از سیگار، خوردن سیر و پیاز یا پیش از یک جلسه مهم است. برای این موقعیت ها، فرآورده های خوشبوکننده مختلفی وجود دارند.

قرص های حاوی کلروفیل مانند اشتوتزن، قرص های مکیدنی بدون قند مانند ناتسور، اسپری دهان و آدامس بدون قند میتوانند بو را برای مدت کوتاهی بپوشانند یا کاهش دهند. این محصولات برای موقعیت های اجتماعی کاربرد دارند، اما علت بوی بد را درمان نمیکنند. با پایان اثر آن ها، در صورت باقی ماندن علت اصلی، بو دوباره ظاهر میشود.

نکته: بعضی از این محصولات برای افراد مبتلا به فنیل کتونوری یا دیابت نیاز به احتیاط دارند. پیش از مصرف، ترکیبات و هشدارهای درج شده روی برچسب را بررسی کنید.

برای روش های مؤثرتر جهت کاهش بوی سیر و پیاز، مطلب رفع بوی سیر و پیاز از دهان را بخوانید.

کدام فرآورده بوی بد دهان را درمان میکند و کدام فقط آن را میپوشاند؟

بعضی فرآورده ها فقط بوی بد را برای مدت کوتاهی میپوشانند، در حالی که درمان های اصلی، علت ایجاد بو را هدف قرار میدهند.

فقط می‌پوشاند (موقت)	علت را درمان می‌کند (دائمی)
خوشبوکننده‌های کلروفیلی و نعناعی (اشتوتزن، ناتسور)	جرم‌گیری و درمان لثه نزد دندان‌پزشک
آدامس و اسپری دهان	تمیز کردن منظم زبان
دهان‌شویه‌ها به‌تنهایی	درمان عفونت، قارچ یا ریفلاکس با تشخیص پزشک
قرص‌های مکیدنی پروبیوتیک (نقش کمکی)	رفع پوسیدگی و اصلاح بهداشت دهان

در بوی بد مزمن، خوشبوکننده فقط اثر کوتاه مدت دارد. درمان مؤثر از پیدا کردن و برطرف کردن علت شروع میشود.

چند توصیه ساده برای پیشگیری از بوی بد دهان

برای کاهش احتمال بوی بد دهان، این عادت های روزانه را جدی بگیرید:

• مسواک زدن منظم و استفاده از نخ دندان به طور روزانه
• تمیز کردن روزانه زبان
• نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از خشکی دهان
• ترک سیگار
• معاینه های دوره ای دندان پزشکی هر شش ماه

چه زمانی باید برای بوی بد دهان به پزشک مراجعه کرد؟

این نشانه ها نیاز به بررسی توسط پزشک یا دندان پزشک دارند:

• بویی که با وجود رعایت کامل بهداشت دهان ادامه دارد
• لثه های متورم، دردناک یا خونریزی دهنده
• دندان لق یا دردناک
• لکه های سفید دائمی در دهان
• طعم بد پایدار
• بوی یک طرفه از بینی (به ویژه در کودکان، که ممکن است نشانه ی وجود جسم خارجی باشد)
• بوی همراه با علائم گوارشی مانند سوزش و ترش کردن مداوم

بوی بد دهان گاهی نشانه یک مشکل زمینه ای است. بهتر است علت آن با کمک متخصص بوی بد دهان بررسی شود، نه اینکه فقط با خوشبوکننده ها پوشانده شود.

نتیجه گیری

تعداد داروها و فرآورده هایی که برای بوی بد دهان مطرح میشوند زیاد است، اما هر کدام برای شرایط مشخصی کاربرد دارند. آنتی بیوتیک ها و داروهای ضد قارچ برای عفونت های تشخیص داده شده، محرک های بزاق برای بعضی موارد خشکی دهان و داروهای کاهش دهنده اسید برای مشکلات مشخص گوارشی استفاده میشوند. خوشبوکننده ها نیز فقط اثر موقتی دارند. هیچ قرص واحدی وجود ندارد که همه علت های بوی بد دهان را درمان کند. بهترین کار این است که ابتدا منشأ بو با کمک دندانپزشک مشخص شود و سپس درمان دائمی بوی بد دهان و داروی مناسب همان علت انتخاب شود.

در کلینیک دکتر حاکم زاده درمان بوی بد دهان با لیزر انجام میشود. اگر مدت زیادی است با این مشکل روبه رو هستید، میتوانید برای بررسی علت و انتخاب درمان مناسب، نوبت مشاوره رزرو کنید.

سوالات متداول

این مطلب صرفاً راهنمای اطلاعاتی است و جایگزین مشاوره، تشخیص یا تجویز پزشک نیست. مصرف هر دارو، به ویژه آنتی بیوتیک ها و داروهای نسخه ای، باید با تجویز پزشک انجام شود.