
چگونه دهانی خوشبو داشته باشیم؟
ژانویه 9, 2021
چگونه درد دندان را به سرعت متوقف کنیم
ژانویه 27, 2021Last Updated on جولای 13, 2026 by دکتر سیده مریم حاکم زاده
دکتر سیده مریم حاکمزاده | دندانپزشک و لیزرتراپیست
وقتی کسی اسم قرص برای رفع بوی بد دهان را در اینترنت جستجو میکند، معمولاً هدفش رسیدن به یک اسم دارو یا قرص برای خلاص شدن از بوی بد دهان است.. این مقاله دقیقاً همان فهرست را در اختیارتان میگذارد. نام داروها، قرصها و دهانشویهها، بهصورت دستهبندیشده بر اساس علت بوجود آمدن بوی بد دهان. ولی مهمتر از اسم قرص توجه به هدف درمانی آن است. انتخاب داروی مناسب به این بستگی دارد که بو از کجا ناشی میشود. همان دارویی که برای یک نفر معجزه میکند، ممکن است برای شخص دیگری بیاثر باشد، چون منشأ بوی آن دو متفاوت است.
بنابراین بهجای به خاطر سپردن یک اسم، ابتدا منشأ بو را پیدا کنید، سپس به سراغ داروی مرتبط بروید. نقشهی راه زیر این کار را برایتان ساده تر میکند.
راهنمای سریع: کدام دارو برای کدام مشکل؟
بر اساس مطالعات علمی، بیشتر بوها، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد، از درون خود دهان ( زبان، لثه و دندان) ناشی میشوند. تنها بخش کوچکی (حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد) منشاء بیرونی مثل معده یا سینوس دارد. بهتر است به این موضوع توجه کنید، زیرا دارویی که برای عفونت لثه موثر است، هیچ تأثیری روی بوی ناشی از معده نخواهد داشت.
جدول زیر یک نگاه سریع به کلیت موضوع دارد. سپس هر دسته را با جزئیات و نام داروها شرح خواهیم داد.
| منشأ بو | دستهی دارویی | نمونهها | نقش واقعی | موقتی یا دائمی؟ | وضعیت |
|---|---|---|---|---|---|
| عفونت لثه و دندان | آنتیبیوتیک / ضدعفونیکننده | مترونیدازول، آموکسیسیلین، کلرهگزیدین، CPC | از بین بردن باکتری عفونی | دائمی فقط با درمان علت | نسخهای / برخی بدون نسخه |
| بار باکتریایی زبان | پروبیوتیک دهانی، روی | لاکتوگام، اورالامین، الدر، زینک | کاهش و خنثیسازی گاز بدبو | کمکی و موقت | بدون نسخه |
| خشکی دهان | محرک و جایگزین بزاق | بزاق مصنوعی، پیلوکارپین، سویملین | بازگرداندن بزاق | بسته به علت | بدون نسخه / نسخهای |
| عفونت قارچی (برفک) | ضدقارچ | نیستاتین، فلوکونازول | درمان قارچ دهان | دائمی با درمان | نسخهای |
| معده و ریفلاکس | کاهندهی اسید، ضدهلیکوباکتر | فاموتیدین، امپرازول، بیسموت | کنترل اسید و باکتری معده | بسته به علت | نسخهای |
| فقط خوشبویی موقت | خوشبوکننده | اشتوتزن (کلروفیل)، ناتسور | پوشاندن بو | کاملاً موقت | بدون نسخه |
داروهای بوی بد دهان ناشی از عفونت لثه و دندان (آنتیبیوتیکها، دهانشویهها و قرصهای ضدعفونیکننده)
شایعترین علت واقعی بوی مزمن دهان، عفونت و التهاب لثه، آبسه یا دندان پوسیده است. باکتریهای بیهوازی در این نواحی، گازهای بدبو تولید میکنند. دو گروه دارو برای این موارد کاربرد دارند.
آنتیبیوتیکها (مترونیدازول، آموکسیسیلین، داکسیسایکلین، کلیندامایسین و اریترومایسین) — فقط با نسخه
نامهایی مثل مترونیدازول، آموکسیسیلین، داکسیسایکلین، کلیندامایسین و اریترومایسین معمولاً در اینترنت یافت میشوند. این داروها زمانی موثرند که یک عفونت فعال و تشخیصدادهشده وجود دارد. مترونیدازول و آموکسیسیلین بیشتر برای عفونت لثه استفاده میشوند، در حالی که داکسیسایکلین گاهی در بیماری پیشرفتهی لثه به کار میرود.
اما با آنتی بیوتیک خوددرمانی نکنید، با اینکار مرتکب ۲ اشتباه میشوید. اول اینکه اگر منشاء بو همان پلاک و جرم باشد، آنتیبیوتیک علت را برطرف نمیکند و بو دوباره برمیگردد. دوم و مهمتر، مصرف بیمورد آنتیبیوتیک باعث ایجاد مقاومت دارویی میشود که سالانه میلیونها عفونت مقاوم و دهها هزار مورد فوتی در سطح جهان به دنبال دارد. حتی وقتی عفونت دهانی واقعی وجود دارد، در بسیاری از موارد درمان موضعی، مثل تخلیه آبسه و رفع منشاء، از مصرف آنتیبیوتیک خوراکی مؤثرتر خواهد بود. پس تصمیمگیری درباره این داروها فقط باید توسط پزشک انجام شود، نه با جستجوی اینترنتی.

دهانشویهها و قرصهای ضدعفونیکننده (کلرهگزیدین، ستیلپیریدینیوم/CPC و دی اکسید کلر)
این دسته هدفشان بطور مستقیم باکتریهای دهان است. کلرهگزیدین بهعنوان موثرترین ضدعفونیکنندهی دهان شناخته میشود و بار باکتریایی را کاهش میدهد. دقت داشته باشید که کلرهگزیدین یک دهانشویه است نه قرص. همچنین مصرف طولانیمدت آن ممکن است دندان و زبان را لک کند و حس چشایی را تغییر دهد. به همین خاطر معمولاً بهمدت کوتاه و با مشورت دندانپزشک مورد استفاده قرار میگیرد.
ستیلپیریدینیوم (که بهصورت اختصاری CPC شناخته میشود) هم بهصورت دهانشویه و هم در قرصهای مکیدنی موجود است و در مطالعات نشان داده است که سطح گازهای بدبو را بهشکل محسوسی کاهش میدهد. دیاکسید کلر نیز گازهای بدبو را خنثی میکند. این محصولات مکملهای خوبی هستند، اما تأثیر آنها موقتی است. تا وقتی که منبع اصلی (جرم، پلاک، التهاب لثه) درمان نشود، بوی بد دوباره بهسرعت بازمیگردد.



اگر بوی دهان شما با خونریزی یا تورم لثه همراه است، حتما به دندانپزشک مراجعه کنید و بهتر است درمان خونریزی و التهاب لثه را جدی بگیرید.
برای یافتن علت و درمان قطعی بوی بد دهان با ما مشورت کنید

قرصها و فرآوردههای کاهش دهنده بوی باکتریاییِ زبان (پروبیوتیکهای دهانی و زینک)
گاهی اوقات، لثه و دندان سالم هستند، اما زبان پوشیده از یک لایه باکتریایی است که بوی زیادی را تولید میکند. فرآوردههای زیر برای همین دسته مناسب هستند.
پروبیوتیکهای دهانی (لاکتوگام، اورالامین/ارالامین و الدر)
این محصولات ایده ساده ای دارند که بر اساس آن، باکتریهای مفید جایگزین باکتریهای بدبو میشوند. در مطالعات بینالمللی، سویهای به نام استرپتوکوکوس سالیواریوس در دوزهای کوتاه توانسته است سطح گازهای بدبو را کاهش دهد و عارضهای جدی نداشته باشد. با این حال این مطالعات کوچک و کوتاهمدتاند، لذا بهتر است این محصولات را بهعنوان مکمل استفاده کنید، نه درمان اصلی.
در داروخانههای ایران، قرصهای مکیدنی پروبیوتیک دهانی حاوی همین سویه بهنامهای لاکتوگام، اورالامین (ارالامین) و الدر عرضه میشوند. روش مصرف آنها معمولاً مکیدن یک قرص در دهان است، نه بلعیدن. این محصولات در کنار بهداشت مناسب دهان به تازگی نفس کمک میکنند، اما جای جرمگیری و تمیز کردن زبان را نمیگیرند. برای جزئیات ترکیب و شرایط مصرف هر محصول، به اطلاعات درجشده بر روی بسته در داروخانه رجوع کنید.



روی (زینک)
یون زینک بهطور مستقیم با گازهای بدبو ترکیب میشود و جلوی انتشار بو را میگیرد. به همین دلیل، محصولات حاوی زینک در کنترل بوی بد نقش کمککنندهای دارند. مجدداً، نقش اینها تکمیلی است، نه جایگزین.

بسیاری از افراد زبان خود را اصلاً تمیز نمیکنند و صرفاً به قرصها و دهانشویهها تکیه میکنند. همین موضوع موجب میشود بوی بد در عرض چند هفته دوباره برگردد. تمیز کردن روزانه زبان، بسیار مهم است و این فرآوردهها فقط مکمل آن هستند. اگر زبان شما پوشش سفیدی دارد، ارتباط بین سفیدی زبان و بوی دهان را مطالعه کنید.
داروهای بوی بد دهان ناشی از خشکی دهان (جایگزینهای بزاق، پیلوکارپین و سویملین)
بزاق، شویندهی طبیعی دهان است. نگهدارندهی تمیزی دهان و مهارکنندهی رشد باکتریها. وقتی بزاق کم میشود، دهان مستعد بوی بد و عفونت میشود. شایعترین علت خشکی دهان، داروها هستند. داروهایی مانند ضدافسردگیها، آنتیهیستامینها، داروهای فشار خون و آرامبخشها باعث کاهش ترشح بزاق میشوند. پرتودرمانی سر و گردن، دیابت و کمآبی بدن هم در این فهرست وجود دارند.
راهحل این مشکل «قرص خوشبو کننده» نیست، بلکه بازگرداندن رطوبت و بزاق است. گزینههای غیرنسخهای شامل جایگزینهای بزاق (بهصورت اسپری یا ژل)، آدامس و آبنبات بدون قند برای تحریک بزاق و نوشیدن آب کافی هستند. بهتر است از دهانشویههای الکلی اجتناب کنید، چون میتوانند دهان را خشکتر کنند.
در موارد شدید و مزمن (مانند سندرم شوگرن یا پس از پرتودرمانی)، پزشک ممکن است داروهای محرک بزاق مانند پیلوکارپین یا سویملین تجویز کند. این داروها غدد بزاقی را تحریک به ترشح میکنند، اما عوارضی مانند تعریق، تهوع و تکرر ادرار دارند و تنها بر اساس تجویز پزشک باید مصرف شوند.

داروهای بوی بد دهان ناشی از عفونت قارچی/برفک (نیستاتین، میکونازول، کلوتریمازول و فلوکونازول)
گاهی اوقات منشأ بو، رشد بیش از حد قارچ کاندیدا در دهان است. همان چیزی که بهصورت لکههای سفید (برفک دهانی) دیده میشود و بیشتر در افراد با خشکی دهان، دیابت یا ضعف ایمنی شایع است. درمان این حالت، داروهای ضدقارچ هستند. نیستاتین (بهصورت دهانشویه یا قرص مکیدنی) و میکونازول یا کلوتریمازول موضعی، مرحله اول درمان هستند و اگر موثر نباشند، فلوکونازول خوراکی میتواند تجویز شود. تمام این داروها تنها با نسخه پزشک و پس از تشخیص قارچ امکان استفاده دارند، نه برای هر بوی بد دهانی.

داروهای بوی بد دهان با منشأ معده (فاموتیدین، امپرازول، پنتوپرازول و بیسموت)
منشا بخش کوچکی از بوی بد دهان ممکن است از دستگاه گوارش باشد. اگر بوی بد با علائمی مانند ترش کردن، سوزش سر دل یا طعم تلخ در گلو همراه است، ممکن است منشأ آن معده باشد. چند دسته از داروها در این زمینه مطرح هستند.
داروهای کاهندهی اسید، شامل مسدودکنندههای هیستامین مانند فاموتیدین و سایمتیدین و نیز مهارکنندههای پمپ پروتون مانند امپرازول و پنتوپرازول، با کاهش اسید معده از بازگشت محتویات بدبو به مری جلوگیری میکنند.
بیسموت نیز یکی از اجزای درمان ترکیبی عفونت هلیکوباکتر پیلوری است و همچنین میتواند گازهای بدبو در روده را مهار کند (یک عارضه موقتی و بیخطر برای این دارو، سیاهشدن زبان یا مدفوع است). پروبیوتیکهای گوارشی مانند لاکتول و پایلوشات هم بهعنوان مکملهایی برای تعادل گوارش مورد استفاده قرار میگیرند. برای نفخ، محصولات مانند سایمتیکون یا زغال فعال مطرح میشوند، هرچند شواهد قطعی برای کارایی آنها در کاهش بوی دهان وجود ندارد.




یک هشدار مهم: رانیتیدین و زانتاک را مصرف نکنید
بسیاری از توصیههای قدیمی هنوز به رانیتیدین (زانتاک) برای درمان بوی دهان معده استناد دارند، اما این دارو دیگر معتبر نیست. بر اساس اعلام رسمی اداره غذا و داروی آمریکا، در سال ۲۰۲۰ پیشنهاد شد تمام محصولات حاوی رانیتیدین از بازار حذف شوند، زیرا به مادهای به نام NDMA آلوده بودند که ممکن است سرطانزا باشد و با گذر زمان مقدار آن افزایش مییابد. اگر جایی به شما برای بوی دهان، رانیتیدین پیشنهاد شد، از مصرف آن خودداری کنید؛ بهجای این دارو، گزینههای ایمنتری (مانند فاموتیدین) وجود دارد که باید تحت نظر پزشک انتخاب شوند.
مشکلات معده دارای دنیای جداگانهای هستند؛ اگر مطمئن هستید که منشأ بوی شما گوارشی است، اطلاعات کامل را در مقالهی قرص برای بوی بد دهان ناشی از معده و بوی بد دهان و هلیکوباکتر پیلوری جستجو کنید.
اسم قرص برای رفع بوی بد دهان کودکان
بیشتر اوقات بوی دهان کودکان از بهداشت ناکافی، مسواک نزدن درست، پوسیدگی دندانهای شیری، تمیز نکردن زبان یا تنفس دهانی ناشی میشود. علل دیگر شامل بزرگ بودن لوزهها و وجود سنگ لوزه، عفونت سینوس و آبریزش پشت بینی و همچنین خشکی دهان نیز میباشد.
اگر کودک نوپا شما بوی یکطرفه از بینی همراه با آبریزش یا تب دارد، معمولاً نشاندهنده وجود یک جسم خارجی در بینی است. به هیچ عنوان خودتان به زور آن را خارج نکنید و بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
برای رفع بوی دهان کودک، مهمترین کار همان بهداشت دهان است. مسواک زدن و استفاده از نخ دندان، تمیز کردن زبان با یک مسواک نرم، نوشیدن آب کافی و برای کودکان بزرگتر استفاده از آدامس بدون قند. کودکان زیر شش سال نباید از دهانشویه استفاده کنند، زیرا احتمال بلعیدن آن بالا است. خوشبوکنندهها و قرصهای مربوط به بزرگسالان نیز برای کودکان مناسب نیستند و فقط بوی دهان را میپوشانند. هر دارویی، از جمله آنتیبیوتیک برای عفونت و ضدقارچ برای برفک، تنها باید با تشخیص و تجویز دندانپزشک کودکان یا پزشک اطفال مصرف شود. جزئیات بیشتر را میتوانید در مقالهی بوی بد دهان کودکان بیابید.

فقط میخواهم نفسم خوشبو باشد؟ (اشتوتزن/کلروفیل، ناتسور و اسپری دهان)
همهی افرادی که به دنبال قرص برای بوی بد دهان هستند، لزوما بیمار نیستند. بسیاری از افراد مشکل خاصی ندارند و فقط بعد از سیگار، خوردن سیر و پیاز یا قبل از یک جلسه مهم میخواهند نفسی خوشبو داشته باشند. برای این هدف، فرآوردههایی برای خوشبو کردن تولید شدهاند.
قرصهای حاوی کلروفیل مانند اشتوتزن، قرصهای مکیدنی بدون قند مانند ناتسور، اسپریهای دهان و آدامسهای بدون قند، همگی بهطور موقت بو را میپوشانند یا خنثی میکنند. این موارد برای موقعیتهای اجتماعی مناسب هستند، ولی باید در نظر داشته باشید که کار آنها تنها پوشاندن بو است، نه درمان آن. به محض اینکه اثر آنها تمام شود، اگر علت در کار باشد، بو دوباره به حالت قبلی بازمیگردد.
نکته: برخی از این محصولات برای افرادی که دچار فنیلکتونوری یا دیابت هستند، نیاز به احتیاط دارند؛ قبل از مصرف برچسبها را به دقت بررسی کنید.


اگر به دنبال روشهای موثر برای خلاص شدن از بوی سیر و پیاز هستید، میتوانید در مقالهی خاصی به نام «رفع بوی سیر و پیاز از دهان» آن را پیدا کنید.
کدام دارو واقعاً درمان میکند و کدام فقط میپوشاند؟
برخی از محصولات تنها بهطور موقت بوی بد را پنهان میکنند و برخی دیگر واقعاً علت را هدف قرار میدهند.
| فقط میپوشاند (موقت) | علت را درمان میکند (دائمی) |
|---|---|
| خوشبوکنندههای کلروفیلی و نعناعی (اشتوتزن، ناتسور) | جرمگیری و درمان لثه نزد دندانپزشک |
| آدامس و اسپری دهان | تمیز کردن منظم زبان |
| دهانشویهها بهتنهایی | درمان عفونت، قارچ یا ریفلاکس با تشخیص پزشک |
| قرصهای مکیدنی پروبیوتیک (نقش کمکی) | رفع پوسیدگی و اصلاح بهداشت دهان |
اگر بوی بد مزمن است، خوشبوکننده فقط برای شما وقت میخرد. درمان واقعی، پیدا کردن و رفع علت است.
چند توصیهی کوتاه برای جلوگیری از بوی بد دهان
برای پیشگیری روزمره، انجام همین چند کار پایدار کافی است:
- مسواک زدن منظم و استفاده از نخ دندان بهطور روزانه
- تمیز کردن روزانه زبان
- نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از خشکی دهان
- ترک سیگار
- معاینههای دورهای دندانپزشکی هر شش ماه
چه زمانی حتماً به پزشک مراجعه کنیم؟
نشانه های هشداردهندهای که نیاز به مراجعه به متخصص دارند:
- بویی که با وجود رعایت کامل بهداشت دهان ادامه دارد
- لثههای متورم، دردناک یا خونریزیدهنده
- دندان لق یا دردناک
- لکههای سفید دائمی در دهان
- طعم بد پایدار
- بوی یکطرفه از بینی (بهویژه در کودکان، که ممکن است نشانهی وجود جسم خارجی باشد)
- بوی همراه با علائم گوارشی مانند سوزش و ترش کردن مداوم
بوی بد دهان گاهی علامتی از یک مشکل زمینهای است. بهترین کار، پیدا کردن آن علت با کمک یک متخصص بوی بد دهان است، نه اینکه بوی بد را فقط بپوشانید.
نتیجهگیری
فهرست داروها و قرصها برای رفع بوی بد دهان بسیار طولانی است، اما باید توجه کنید هر یک از آنها برای یک علت مشخص طراحی شدهاند. آنتیبیوتیک و داروهای ضدقارچ برای عفونت، محرک بزاق برای خشکی دهان، کاهش دهنده اسید برای معده، و خوشبوکنندهها تنها برای پوشاندن موقتی بوی بد. هیچ قرص واحدی وجود ندارد که بتواند همه بویها را درمان کند. چرا که بوی بد دهان فقط یک علت ندارد. کار درست این است که ابتدا منشأ بوی بد را با کمک دندانپزشک پیدا کنید، بعد از آن به دنبال درمان دائمی بوی بد دهان و داروی مناسب باشید. این کار نه تنها به شما کمک میکند تا پول خود را برای داروی بیاثر هدر ندهید، بلکه بوی بد را برای همیشه ریشهکن میکند.
در کلینیک دکتر حاکم زاده درمان بوی بد دهان با لیزر انجام میشود. اگر مدت هاست که از این مشکل رنج میبرید همین حالا برای بررسی و درمان همیشگی، نوبت مشاوره رزرو کنید.
سوالات متداول
این مطلب راهنمای اطلاعاتی است و جایگزین مشاوره، تشخیص یا تجویز پزشک نیست. مصرف هر دارو، بهویژه آنتیبیوتیکها و داروهای نسخهای، باید با تجویز پزشک باشد.

دکترای حرفهای دندانپزشکی | متخصص لیزر دندانپزشکی |
دکتر سیده مریم حاکم زاده با سالها تجربه در دندانپزشکی، پیشگام استفاده از لیزر در درمانهای دندانپزشکی در ایران هستند. ایشان عضو انجمن جهانی لیزر در دندانپزشکی بوده و خدمات متنوعی مانند درمان بوی بد دهان، ترمیم و زیبایی، سفید کردن دندان و جراحی های لثه با لیزر ارائه میدهند.

1 دیدگاه
سلام احترامات فائقه خدمت شما
جناب داکتر صاحیب عزیز خیلی ممنون از محبت شما سپاسگزارم از معلومات دقیق و نظرات نیک تان دم تان گرم همیشه خوشحال باشید باصحت کامل خیلی زیبا و عالی قابل قدر هستید تشکر محمدبصیرفقیریار افغانی