
جرم گیری دندان با لیزر: مزایا، معایب و کاندید مناسب
ژانویه 1, 2026
درمان تحلیل لثه با لیزر + مزایا و معایب
فوریه 1, 2026Last Updated on اکتبر 6, 2026 by دکتر سیده مریم حاکم زاده
دکتر سیده مریم حاکمزاده | دندانپزشک و لیزرتراپیست
خونریزی لثه یکی از مشکلات شایع دهان و دندان است. بسیاری از افراد مدت ها آن را نادیده میگیرند یا تصور میکنند فشار مسواک عامل اصلی خونریزی است. در بیشتر موارد، مشکل از تجمع پلاک در امتداد خط لثه شروع میشود. اگر پلاک به خوبی پاک نشود، لثه ملتهب میشود و ژنژیویت شکل میگیرد. ادامه التهاب ممکن است بافت ها و استخوان نگهدارنده دندان را نیز درگیر کند و به پریودنتیت برسد.
کمبود بعضی ویتامین ها، مصرف برخی داروها و بیماری هایی مانند دیابت یا اختلالات خونی نیز میتوانند در بروز یا تشدید خونریزی نقش داشته باشند. این علت ها نسبت به پلاک و التهاب لثه کمتر شایع هستند، اما در خونریزی های شدید، مکرر یا غیرمعمول باید در نظر گرفته شوند.
همراه شدن خونریزی با بوی بد دهان، تورم، قرمزی، درد یا حساسیت میتواند احتمال بیماری فعال لثه را بیشتر کند. مشکلات لثه در مراحل اولیه معمولا با درمان مناسب کنترل میشوند، اما تاخیر در رسیدگی ممکن است درمان را پیچیده تر کند.
خونریزی لثه چیست و چه زمانی طبیعی نیست؟
خونریزی لثه به خارج شدن خون از بافت اطراف دندان گفته میشود. این حالت بیشتر هنگام مسواک زدن، نخ دندان کشیدن یا خوردن غذاهای سفت دیده میشود.
لثه سالم معمولا صورتی، سفت و بدون تورم است و با تماس ملایم خونریزی نمیکند. یک خونریزی کوتاه و محدود ممکن است پس از شروع دوباره نخ دندان ایجاد شود، اما خونریزی مکرر یا خودبه خودی نیاز به بررسی دارد.

| نوع خونریزی | زمان بروز | میزان نیاز به پیگیری |
|---|---|---|
| خونریزی کوتاه پس از مدتی نخ دندان نکشیدن | یک بار یا برای چند روز نخست | معمولا با رعایت صحیح بهداشت کمتر میشود |
| خونریزی خفیف هنگام مسواک زدن | به شکل مکرر یا روزانه | میتواند نشانه التهاب باشد و باید پیگیری شود |
| خونریزی همراه با قرمزی، تورم و بوی بد | مداوم | مراجعه به دندانپزشک لازم است |
| خونریزی خودبه خودی یا طولانی همراه با لقی دندان | بدون تحریک مشخص | به ارزیابی سریع نیاز دارد |
ژنژیویت در مراحل اولیه معمولا قابل کنترل است. اگر التهاب ادامه پیدا کند و به بافت ها و استخوان نگهدارنده دندان برسد، آسیب ایجادشده ممکن است به طور کامل برگشت پذیر نباشد.
چه نشانه هایی نیاز به مراجعه دارند؟
- خونریزی بدون مسواک زدن یا تماس با لثه
- خونریزی که با فشار ملایم متوقف نمیشود
- لق شدن یا جابه جا شدن دندان ها
- عقب رفتن لثه و نمایان شدن ریشه
- بوی بد مداوم دهان
- تورم، درد شدید یا خروج چرک
- تب یا تورم صورت
- کبود شدن غیرمعمول پوست یا خون دماغ های مکرر

علت های شایع خونریزی لثه
پلاک، جرم و التهاب لثه
شایع ترین علت خونریزی، تجمع پلاک باکتریایی در امتداد خط لثه است. پلاک یک لایه چسبنده و تقریبا بی رنگ است که روی دندان ها تشکیل میشود. اگر این لایه با مسواک و تمیز کردن میان دندان ها برداشته نشود، التهاب لثه ایجاد میکند.
پلاک باقی مانده به مرور سفت و به جرم دندان تبدیل میشود. جرم را نمیتوان با مسواک معمولی از سطح دندان پاک کرد و برای برداشتن آن به جرم گیری حرفه ای نیاز است.
اگر التهاب برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، ممکن است فاصله میان دندان و لثه عمیق تر شود و بافت ها و استخوان نگهدارنده دندان آسیب ببینند. این مرحله پریودنتیت نام دارد و و طبق آمارهای بهداشتی مهمترین علتی است که میتواند باعث عقب رفتن لثه، لقی دندان و حتی از دست رفتن آن شود.
محکم مسواک زدن
فشار بیشتر هنگام مسواک زدن لزوما دندان ها را بهتر تمیز نمیکند. استفاده از مسواک سخت یا حرکت های خشن و افقی میتواند لثه را زخمی کند و باعث خونریزی موقت شود.
برای بیشتر افراد، مسواک نرم یا فوق نرم انتخاب مناسب تری است. روش مسواک زدن نیز باید اصلاح شود تا خط لثه بدون وارد شدن فشار زیاد تمیز شود.
نخ دندان نکشیدن یا استفاده نادرست از نخ
اگر مدتی از نخ دندان استفاده نکرده باشید، پلاک در فاصله میان دندان ها جمع میشود. با شروع دوباره نخ دندان، ممکن است لثه ملتهب برای چند روز خونریزی کند. استفاده منظم و صحیح معمولا این خونریزی را کاهش میدهد.
حرکت ناگهانی نخ و برخورد شدید آن با لثه نیز میتواند بافت را زخمی کند. نخ باید به آرامی میان دندان ها وارد شود و به شکل حرف C دور هر دندان قرار بگیرد.
اگر خونریزی پس از یک تا دو هفته با کشیدن صحیح نخ دندان کمتر نشد، بهتر است لثه معاینه شود.

ترمیم و روکش نامناسب
گاهی خونریزی از اطراف پرکردگی، روکش یا پروتز نامناسب شروع میشود. لبه تیز، فشار روی لثه یا گیر کردن مداوم غذا میتواند التهاب موضعی ایجاد کند.
در این شرایط، فقط افزایش دفعات مسواک زدن مشکل را برطرف نمیکند. ترمیم یا پروتز باید بررسی و در صورت نیاز اصلاح شود.
بیماری ها و داروهای مرتبط با خونریزی لثه
خونریزی همیشه فقط از یک مشکل موضعی در دهان ناشی نمیشود. اگر شدت یا الگوی آن غیرعادی باشد، بیماری های زمینه ای و داروهای مصرفی نیز باید بررسی شوند.
دیابت کنترل نشده
افراد مبتلا به دیابت بیشتر در معرض التهاب لثه و پریودنتیت قرار دارند. در این افراد، ترمیم بافت نیز ممکن است کندتر انجام شود.
از طرف دیگر، بیماری فعال لثه میتواند کنترل قند خون را دشوارتر کند. مراقبت منظم از دندان ها و کنترل مناسب دیابت برای این گروه اهمیت زیادی دارد.
کمبود ویتامین و سوءتغذیه
- ویتامین C: این ویتامین برای ساخت کلاژن و حفظ سلامت بافت لثه ضروری است. کمبود شدید آن میتواند به اسکوروی منجر شود که با خونریزی و تورم لثه، کبودی و گاهی لق شدن دندان همراه است. این وضعیت امروزه نادر است و بیشتر در افراد دارای تغذیه بسیار محدود یا سوءجذب دیده میشود.
- ویتامین D: بعضی مطالعات میان سطح پایین ویتامین D و افزایش التهاب لثه ارتباط نشان داده اند. این ارتباط به تنهایی ثابت نمیکند که کمبود ویتامین D علت مستقیم خونریزی است.
- ویتامین K: ویتامین K در انعقاد خون نقش دارد. کمبود آن میتواند احتمال خونریزی را افزایش دهد، اما در افراد سالم چندان شایع نیست. اختلالات گوارشی، سوءجذب و مصرف بعضی داروها ممکن است احتمال کمبود را بیشتر کنند.
خونریزی لثه به تنهایی دلیل کافی برای مصرف مکمل نیست. پیش از شروع مکمل باید علت خونریزی و وضعیت تغذیه فرد مشخص شود.
برای اطلاعات بیشتر میتوانید مطلب کمبود کدام ویتامین باعث خونریزی لثه میشود؟ را مطالعه کنید.
بیماری های خونی و اختلالات انعقاد
کم خونی شدید، اختلالات پلاکتی، هموفیلی و لوسمی میتوانند احتمال خونریزی لثه را افزایش دهند. در موارد نادر، خونریزی مکرر دهان یکی از نشانه های اولیه لوسمی است.
اگر خونریزی با کبودی بدون علت، تب طولانی، ضعف شدید، کاهش وزن یا تعریق شبانه همراه شده است، پزشک ممکن است آزمایش خون را برای بررسی بیشتر پیشنهاد کند. وجود این علائم به معنای ابتلا به سرطان خون نیست، اما نادیده گرفتن آنها نیز مناسب نیست.
بیماری های کبدی و کلیوی
کبد در تولید عوامل انعقاد خون نقش دارد. اختلال شدید در عملکرد آن ممکن است احتمال خونریزی را بیشتر کند.
بیماری مزمن کلیه نیز میتواند بر انعقاد، سیستم ایمنی و سلامت لثه اثر بگذارد. افراد مبتلا به این بیماری ها باید خونریزی غیرمعمول را با پزشک و دندانپزشک خود در میان بگذارند.
داروهای رقیق کننده خون
وارفارین، آسپرین، کلوپیدوگرل و سایر داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت میتوانند خونریزی لثه ملتهب را بیشتر کنند. این داروها معمولا علت اصلی التهاب نیستند، اما زمان بند آمدن خون را طولانی میکنند.
خونریزی خفیف اغلب با اقدامات موضعی کنترل میشود. خونریزی شدید یا طولانی به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
هیچ داروی تجویزی را به دلیل خونریزی لثه خودسرانه قطع نکنید. تغییر مقدار یا قطع دارو باید فقط با نظر پزشک انجام شود.
داروهای موثر بر رشد لثه
بعضی داروهای ضدتشنج، مسدودکننده های کانال کلسیم و داروهای سرکوب کننده ایمنی ممکن است باعث افزایش حجم بافت لثه شوند. تمیز کردن این بافت دشوارتر است و پلاک بیشتری در اطراف آن جمع میشود.
اگر پس از شروع یک دارو متوجه تورم یا رشد غیرعادی لثه شدید، موضوع را با پزشک و دندانپزشک خود مطرح کنید. دارو را بدون هماهنگی قطع نکنید.

خونریزی لثه در موقعیتهای روزمره
هنگام مسواک زدن
خونریزی هنگام مسواک زدن یکی از شایع ترین شکایت هاست. در بسیاری از موارد، مسواک عامل بیماری نیست و فقط بافتی را که از قبل بر اثر پلاک ملتهب شده است تحریک میکند.
مسواک زدن را به طور کامل متوقف نکنید. از مسواک نرم و فشار ملایم استفاده کنید و خط لثه را با دقت تمیز نگه دارید. اگر جرم روی دندان وجود داشته باشد، جرم گیری نیز ممکن است لازم شود.
خونریزی همراه با درد شدید، تورم یک طرفه، تب یا خروج چرک میتواند نشانه عفونت یا آبسه باشد و باید زودتر بررسی شود.
خونریزی لثه در اول صبح
مشاهده طعم خون در دهان یا لکه خون روی بالش، پیش از مسواک زدن، خونریزی خودبه خودی محسوب میشود و نسبت به خونریزی خفیف هنگام مسواک به توجه بیشتری نیاز دارد.
چند عامل ممکن است در بیشتر دیده شدن این مشکل هنگام صبح نقش داشته باشند:
- تجمع پلاک در طول شب: کاهش جریان بزاق میتواند شرایط را برای فعالیت باکتری ها مناسب تر کند.
- خشکی دهان: تنفس دهانی، مصرف بعضی داروها، سیگار، دیابت یا آپنه خواب میتوانند خشکی را بیشتر کنند.
- تنفس دهانی هنگام خواب: باز ماندن دهان، بافت لثه را خشک و حساس تر میکند.
- دندان قروچه: فشار شبانه علت اصلی التهاب لثه نیست، اما ممکن است ناراحتی بافت های از قبل ملتهب را بیشتر کند.
اگر خونریزی صبحگاهی تکرار میشود، بهتر است برای بررسی التهاب فعال لثه، خشکی دهان و سایر علت ها معاینه شوید.

هنگام نخ دندان کشیدن
خونریزی در روزهای اول شروع نخ دندان اغلب به التهاب پنهان میان دندان ها مربوط است. استفاده منظم و صحیح ممکن است طی چند روز تا چند هفته آن را کمتر کند.
اگر خونریزی شدید است، فقط در یک محل رخ میدهد یا پس از یک تا دو هفته ادامه دارد، احتمال وجود جرم، پوسیدگی، ترمیم نامناسب یا بیماری لثه باید بررسی شود.
هنگام خوردن غذا
خونریزی هنگام خوردن سیب، نان خشک، مغزها یا سایر خوراکی های سفت میتواند از التهاب لثه، زخم موضعی یا لبه تیز یک ترمیم ناشی شود.
اگر این اتفاق مرتب تکرار میشود، با درد همراه است یا همیشه از یک ناحیه مشخص شروع میشود، دندانپزشک باید آن قسمت را معاینه کند.
خونریزی یک طرفه یا موضعی
خونریزی محدود به یک دندان یا یک بخش از دهان بیشتر با علت های موضعی ارتباط دارد:
- تجمع پلاک و جرم در همان ناحیه
- پرکردگی یا روکش نامناسب
- پروتز لق
- پوسیدگی
- زخم موضعی
- دندان عقل نیمه نهفته
دندان عقل نیمه نهفته ممکن است پاکتی در لثه ایجاد کند که غذا و پلاک در آن جمع میشوند. التهاب اطراف این دندان میتواند با درد، تورم، خونریزی و بوی بد دهان همراه باشد.

خونریزی لثه در گروه های مختلف
دوران بارداری
تغییرات هورمونی بارداری میتوانند واکنش لثه به پلاک را بیشتر کنند. ژنژیویت بارداری معمولا با قرمزی، تورم و خونریزی لثه همراه است و در بسیاری از افراد پس از بارداری کمتر میشود.
خود خونریزی مستقیما به جنین آسیب نمیزند. میان بیماری شدید و درمان نشده لثه و بعضی پیامدهای نامطلوب بارداری ارتباط گزارش شده است، اما این ارتباط به تنهایی رابطه علت و معلولی را ثابت نمیکند.
مراقبت دندانپزشکی در بارداری نباید کنار گذاشته شود. زمان و نوع درمان با توجه به شرایط مادر و نظر دندانپزشک تعیین میشود.
قاعدگی و دوران شیردهی
نوسانات هورمونی در چرخه قاعدگی و دوران شیردهی ممکن است حساسیت لثه را در بعضی افراد بیشتر کند. این تغییرات معمولا زمانی باعث خونریزی واضح میشوند که پلاک نیز در امتداد لثه وجود داشته باشد.
رعایت منظم بهداشت و معاینه دوره ای میتواند از شدید شدن التهاب جلوگیری کند.
کودکان و نوجوانان
در کودکان، ضعف در مسواک زدن و تمیز نکردن میان دندان ها از علت های شایع خونریزی هستند. آموزش روش صحیح و نظارت والدین، به ویژه در سنین پایین، اهمیت دارد.
براکت و سیم ارتودنسی محل های بیشتری برای گیر کردن پلاک ایجاد میکنند. نوجوانانی که ارتودنسی ثابت دارند ممکن است به مسواک بین دندانی، نخ مخصوص یا ابزارهای کمکی دیگری نیاز داشته باشند.
سالمندان
در سالمندان ممکن است چند عامل همزمان باعث خونریزی شوند:
- کاهش توانایی حرکتی دست ها
- مصرف داروهای متعدد
- خشکی دهان
- بیماری های مزمن
- پروتز نامناسب
- دشواری در تمیز کردن دندان ها
تنظیم پروتز، بررسی داروها و آموزش دوباره روش های بهداشت دهان میتواند به کنترل مشکل کمک کند.
افراد مبتلا به بیماری های مزمن
بیماری های خودایمنی، سرطان و بعضی درمان ها مانند شیمی درمانی یا داروهای سرکوب کننده ایمنی میتوانند مخاط دهان را حساس تر کنند.
خونریزی خودبه خودی، زخم هایی که خوب نمیشوند، درد طولانی یا نشانه های عفونت در این افراد باید زودتر بررسی شوند.
خونریزی اطراف براکت، ایمپلنت و پروتز
ارتودنسی ثابت و الاینر
براکت ها و سیم های ارتودنسی محل های بیشتری برای تجمع پلاک ایجاد میکنند. خونریزی اطراف براکت معمولا از التهاب موضعی لثه ناشی میشود و با نظافت دقیق قابل کنترل است.
استفاده از مسواک معمولی، مسواک بین دندانی و نخ مخصوص ارتودنسی میتواند به پاک کردن پلاک کمک کند. الاینر نیز باید طبق دستور تمیز شود و پیش از قرار دادن دوباره آن، دندان ها پاک باشند.
ایمپلنت
بافت اطراف ایمپلنت نیز ممکن است ملتهب شود. التهاب سطحی اطراف ایمپلنت موکوزیت نام دارد و اغلب با قرمزی و خونریزی همراه است.
اگر التهاب به استخوان اطراف ایمپلنت برسد، پری ایمپلنتایتیس ایجاد میشود. این وضعیت بدون درمان ممکن است ثبات ایمپلنت را به خطر بیندازد. افراد دارای ایمپلنت باید برنامه منظم و متناسبی برای معاینه، جرم گیری و مراقبت خانگی داشته باشند.
پروتز نامناسب
پروتزی که فشار نامناسب وارد میکند یا باعث گیر کردن غذا میشود، میتواند لثه را تحریک کند. اصلاح پروتز و آموزش روش تمیز کردن آن معمولا بخش مهمی از درمان است.
دندان عقل نیمه نهفته
دندان عقل نیمه نهفته میتواند محلی برای گیر کردن غذا و پلاک ایجاد کند. التهاب بافت اطراف آن پری کروناریت نام دارد و ممکن است با خونریزی، درد، تورم و بوی بد همراه باشد.
درمان به شدت التهاب، موقعیت دندان و احتمال تکرار مشکل بستگی دارد. کشیدن دندان عقل در بسیاری از موارد مطرح میشود، اما تصمیم نهایی پس از معاینه و تصویربرداری گرفته میشود.
درمان خانگی خونریزی لثه
روش های خانگی ممکن است التهاب سطحی را کمتر کنند، اما جرم سفت شده زیر لثه را از بین نمیبرند. اگر جرم یا بیماری پریودنتال وجود داشته باشد، درمان حرفه ای لازم است.

برای خونریزی موضعی چه کار کنیم؟
- یک گاز استریل یا پارچه تمیز و مرطوب روی محل قرار دهید.
- چند دقیقه فشار ملایم و پیوسته وارد کنید.
- محل را مرتب لمس نکنید تا لخته شکل بگیرد.
- اگر خونریزی متوقف نشد، برای ارزیابی اقدام کنید.
اگر خونریزی پس از حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه فشار ملایم ادامه داشت یا حجم آن زیاد بود، مراجعه به مرکز درمانی را به تاخیر نیندازید.
آب نمک ولرم
شست و شوی دهان با آب نمک ولرم ممکن است به آرام شدن بافت تحریک شده کمک کند، اما جای مسواک، نخ دندان و جرم گیری را نمیگیرد.
برای تهیه محلول:
- حدود نصف تا سه چهارم قاشق چای خوری نمک را در یک لیوان آب ولرم حل کنید.
- محلول را ۲۰ تا ۳۰ ثانیه در دهان بچرخانید.
- آن را بیرون بریزید و نبلعید.
- این کار را برای مدت کوتاه، روزی دو تا سه بار انجام دهید.
اگر محدودیت مصرف نمک یا بیماری زمینه ای خاصی دارید، پیش از استفاده مداوم با پزشک خود مشورت کنید.
دهان شویه های گیاهی
برخی فرآورده های حاوی چای سبز، انار یا آلوئه ورا ممکن است به کاهش پلاک و التهاب کمک کنند. کیفیت شواهد درباره این ترکیبات یکسان نیست و غلظت فرآورده های خانگی نیز قابل پیش بینی نیست.
از اسانس غلیظ میخک، نعناع یا ترکیبات مشابه به صورت مستقیم روی لثه استفاده نکنید. این مواد ممکن است باعث تحریک یا سوختگی شیمیایی شوند. اگر قصد استفاده دارید، فرآورده استاندارد داروخانه ای انتخاب مناسب تری است.
روغن کشی
چرخاندن روغن نارگیل یا کنجد در دهان ممکن است در کوتاه مدت مقدار پلاک را کمی کاهش دهد، اما شواهد موجود محدود هستند. این روش جای مسواک و نخ دندان را نمیگیرد و برای درمان جرم یا پریودنتیت کافی نیست.
اگر انجام آن برایتان دشوار است یا حالت تهوع ایجاد میکند، نیازی به ادامه آن نیست.
جوش شیرین
فرآورده های استاندارد حاوی جوش شیرین ممکن است به کاهش اسیدی بودن محیط دهان کمک کنند. قرار دادن خمیر غلیظ جوش شیرین روی لثه یا ساییدن شدید آن میتواند به مینا و بافت نرم آسیب بزند.
از ترکیب های غلیظ و خانگی روی لثه ملتهب استفاده نکنید.
کلرهگزیدین
کلرهگزیدین یکی از دهان شویه های ضدپلاک قوی است و ممکن است برای مدت کوتاه به کاهش التهاب و خونریزی کمک کند. مصرف آن بهتر است با توصیه دندانپزشک انجام شود.
استفاده طولانی میتواند باعث تغییر رنگ دندان، تغییر حس چشایی و افزایش تشکیل جرم شود. دوره مصرف، غلظت و تعداد دفعات باید بر اساس دستور دندانپزشک یا اطلاعات فرآورده تعیین شوند.
کلرهگزیدین معمولا بلافاصله پس از مسواک استفاده نمیشود و باید میان آن و خمیر دندان فاصله باشد. مقدار این فاصله را از دندانپزشک یا داروساز بپرسید.
درمان خانگی تا چه زمانی کافی است؟
اقداماتی مانند رعایت دقیق بهداشت، آب نمک ولرم و مصرف کوتاه مدت دهان شویه مناسب ممکن است خونریزی ناشی از التهاب خفیف را کمتر کنند.
اگر با وجود مراقبت صحیح، خونریزی طی یک تا دو هفته کاهش پیدا نکرد، برای معاینه مراجعه کنید. ادامه دادن درمان خانگی بدون مشخص شدن علت ممکن است رسیدگی اصلی را به تاخیر بیندازد.
چه کارهایی را نباید انجام دهیم؟
- سرکه یا آب لیموی غلیظ روی لثه نگذارید.
- لثه را با نمک، سیر یا خمیر غلیظ جوش شیرین نسایید.
- اسانس های غلیظ را مستقیم روی بافت دهان استفاده نکنید.
- کلرهگزیدین را برای مدت طولانی و بدون توصیه مصرف نکنید.
- به دلیل خونریزی، مسواک و نخ دندان را کاملا کنار نگذارید.
- داروی رقیق کننده خون را خودسرانه قطع نکنید.
مقایسهی درمانهای خانگی پرکاربرد
| روش خانگی | اثر احتمالی | مزایا | محدودیتها / خطرها |
|---|---|---|---|
| آبنمک ولرم | آرام کردن بافت و کمک به کاهش التهاب | ارزان و در دسترس | جایگزین جرمگیری نیست |
| دهانشویهی گیاهی | احتمال کاهش پلاک و التهاب | استفاده آسان در فرآوردههای استاندارد | شواهد متفاوت و احتمال حساسیت |
| روغنکشی | احتمال کاهش محدود پلاک | میتواند مکمل مراقبت روزانه باشد | شواهد محدود و زمانبر |
| کلرهگزیدین (دارویی) |
کاهش کوتاهمدت پلاک و التهاب | اثر ضدپلاک قوی | تغییر رنگ و طعم و نیاز به مصرف محدود |

درمان های دندانپزشکی برای خونریزی لثه
معاینه و تشخیص
درمان با پیدا کردن علت خونریزی آغاز میشود. دندانپزشک درباره سابقه پزشکی، داروها، عادات و مدت علائم سؤال میکند. سپس دندان ها و لثه ها را معاینه و در صورت نیاز عمق پاکت های لثه را اندازه گیری میکند.
رادیوگرافی ممکن است برای بررسی استخوان نگهدارنده دندان، ریشه ها و شدت بیماری درخواست شود. نوع بررسی به یافته های معاینه بستگی دارد.
جرم گیری و پاک سازی عمقی ریشه
در بسیاری از بیماران، برداشتن پلاک و جرم بخش اصلی درمان است. اگر جرم زیر لثه وجود داشته باشد، ممکن است پاک سازی عمقی و صاف کردن سطح ریشه یا روت پلنینگ لازم شود.
در موارد متوسط یا شدید، درمان میتواند در چند جلسه انجام شود. پس از آن، فاصله مراجعه های نگهداری بر اساس شدت بیماری و عوامل خطر هر فرد تعیین میشود و ممکن است بین سه تا شش ماه باشد.
جراحی لثه
اگر پاکت های لثه عمیق باشند و با روش های غیرجراحی به خوبی تمیز نشوند، جراحی فلپ ممکن است پیشنهاد شود. در این روش، لثه برای مدت کوتاه کنار زده میشود تا دسترسی دقیق تری به سطح ریشه و استخوان فراهم شود.
در بعضی افراد نیز استفاده از پیوند استخوان یا روش های بازسازی بافت مطرح میشود. انتخاب درمان به نوع و گستردگی آسیب بستگی دارد.
درمان با لیزر
لیزر دندانپزشکی ممکن است در بعضی بیماران به عنوان درمان کمکی در کنار جرم گیری و روت پلنینگ استفاده شود. این روش میتواند به کنترل التهاب و خونریزی کمک کند، اما جای پاک سازی مکانیکی پلاک و جرم را نمیگیرد.
نتایج پژوهش ها درباره میزان اثر لیزر یکسان نیستند و مناسب بودن آن باید پس از معاینه مشخص شود. توضیحات بیشتر درباره کاربردها و محدودیت های این روش در صفحه درمان خونریزی لثه با لیزر ارائه شده است.

اصلاح ترمیم و روکش
اگر پرکردگی یا روکش دندان لبه تیز داشته باشد یا باعث گیر کردن غذا شود، لثه ممکن است به شکل مداوم تحریک شود. در این شرایط، اصلاح یا تعویض ترمیم میتواند برای کنترل التهاب لازم باشد.
تغذیه و سبک زندگی
رژیم غذایی
بافت لثه برای ترمیم به مواد مغذی کافی نیاز دارد. میوه ها و سبزیجات تازه، منابع ویتامین C مانند پرتقال، کیوی و فلفل دلمه ای و سبزیجات برگ سبز میتوانند بخشی از یک رژیم متنوع باشند.
مصرف زیاد مواد قندی و نوشیدنی های شیرین شرایط را برای تشکیل پلاک فراهم میکند. تعداد دفعات مصرف این مواد نیز اهمیت دارد.
سیگار، قلیان و ویپ
مصرف دخانیات یکی از عوامل مهم بیماری لثه است. نیکوتین جریان خون بافت را کاهش میدهد و ممکن است خونریزی لثه در فرد سیگاری کمتر از حد انتظار دیده شود، در حالی که بیماری همچنان در حال پیشرفت است.
کم بودن خونریزی در فرد سیگاری لزوما نشانه سالم بودن لثه نیست. ترک دخانیات میتواند به سلامت دهان و پاسخ بهتر به درمان کمک کند.
استرس و خواب
استرس مزمن و خواب ناکافی ممکن است عملکرد سیستم ایمنی و عادت های مراقبتی فرد را تحت تاثیر قرار دهند. مدیریت استرس و خواب کافی جای درمان دندانپزشکی را نمیگیرند، اما میتوانند بخشی از مراقبت کلی سلامت باشند.

روش صحیح مراقبت از لثه خونریزی دهنده
انتخاب مسواک
از مسواک نرم یا فوق نرم استفاده کنید. بعضی مسواک های برقی هنگام فشار بیش از حد هشدار میدهند و میتوانند به کنترل فشار کمک کنند.
روش مسواک زدن
مسواک را با زاویه حدود ۴۵ درجه نسبت به خط لثه قرار دهید. حرکت ها باید کوتاه، آرام و کنترل شده باشند. از ساییدن خشن و افقی دندان ها خودداری کنید.
تمیز کردن میان دندان ها
بخش زیادی از پلاک در فاصله میان دندان ها باقی میماند. روزی یک بار از نخ دندان یا مسواک بین دندانی استفاده کنید.
افرادی که ایمپلنت یا ارتودنسی دارند ممکن است به ابزارهای مخصوص نیاز داشته باشند. واتر فلاس نیز در بعضی افراد میتواند یک ابزار کمکی باشد، اما جای همه روش های مکانیکی را نمیگیرد.
انتخاب خمیر دندان
خمیر دندان حاوی فلوراید برای بیشتر افراد مناسب است. اگر حساسیت دندانی یا مشکل لثه دارید، دندانپزشک ممکن است فرآورده دیگری را پیشنهاد کند.

علائم هشدار مرتبط با سلامت عمومی
اگر خونریزی لثه با نشانه های زیر همراه است، در کنار دندانپزشک با پزشک نیز مشورت کنید:
- کبودی خودبه خودی پوست
- خون دماغ های مکرر
- کاهش وزن بدون علت
- خستگی شدید
- تب طولانی
- تعریق شبانه
- خونریزی از قسمت های دیگر بدن
- زخم هایی که بهبود پیدا نمیکنند
افرادی که داروی رقیق کننده خون مصرف میکنند، نباید مقدار دارو را خودسرانه تغییر دهند. خونریزی شدید یا طولانی باید زیر نظر پزشک بررسی شود.
پیشگیری بلندمدت
- دندان ها را روزی دو بار و هر بار حدود دو دقیقه مسواک بزنید.
- روزی یک بار میان دندان ها را با نخ یا مسواک بین دندانی تمیز کنید.
- معاینه و جرم گیری را بر اساس برنامه پیشنهادی دندانپزشک انجام دهید.
- اگر دیابت، بیماری لثه یا عوامل خطر دیگری دارید، ممکن است به مراجعه های کوتاه فاصله تر نیاز داشته باشید.
- مصرف دخانیات را متوقف کنید.
- پروتز، ایمپلنت و دستگاه ارتودنسی را طبق آموزش تمیز نگه دارید.
- هر تغییر مداوم در لثه را برای مدت طولانی نادیده نگیرید.
سؤالات متداول دربارهی خونریزی لثه
نتیجه گیری
خونریزی لثه اغلب از تجمع پلاک و التهاب آغاز میشود، اما گاهی داروها، بیماری های زمینه ای یا کمبودهای تغذیه ای نیز در آن نقش دارند. خونریزی مکرر، خودبه خودی یا همراه با تورم، درد، لقی دندان و بوی بد مداوم نباید نادیده گرفته شود.
با رسیدگی زودهنگام، بسیاری از مشکلات لثه قابل کنترل هستند و میتوان از آسیب بیشتر به بافت ها و استخوان نگهدارنده دندان جلوگیری کرد. اگر علت خونریزی برایتان روشن نیست، معاینه حضوری میتواند مسیر درمان را مشخص کند.
در کلینیک دکتر حاکم زاده، درمان با معاینه دقیق لثه و بافت های اطراف دندان آغاز میشود. بسته به شرایط، ممکن است جرم گیری، پاک سازی عمقی، اصلاح ترمیم ها یا در موارد مناسب درمان کمکی با لیزر پیشنهاد شود.
برای معاینه، جرم گیری یا بررسی امکان درمان لثه با لیزر میتوانید برای دریافت نوبت با کلینیک تماس بگیرید.

دکترای حرفهای دندانپزشکی | متخصص لیزر دندانپزشکی |
دکتر سیده مریم حاکم زاده با سالها تجربه در دندانپزشکی، پیشگام استفاده از لیزر در درمانهای دندانپزشکی در ایران هستند. ایشان عضو انجمن جهانی لیزر در دندانپزشکی بوده و خدمات متنوعی مانند درمان بوی بد دهان، ترمیم و زیبایی، سفید کردن دندان و جراحی های لثه با لیزر ارائه میدهند.
