Last Updated on فوریه 1, 2026 by دکتر سیده مریم حاکم زاده

تحلیل لثه یکی از مشکلات شایع دندانپزشکی است که افراد بسیاری را درگیر می کند. این وضعیت اگر به حال خود رها شود، متأسفانه می تواند به ناراحتی های مداوم، حساسیت دندانی و حتی در نهایت به از دست دادن دندان منجر شود. اما خبر خوب این است که دیگر تنها راه چاره، جراحی های سنگین نیست. در حالی که روش های قدیمی معمولاً با جراحی های سنتی گره خورده بودند، امروزه درمان تحلیل لثه با لیزر به عنوان یک جایگزین مدرن، کم تهاجمی و بسیار مؤثر خود را ثابت کرده است.

این روش با بهره گیری از فناوری پیشرفته، مزایای فراوانی را برای شما به همراه دارد؛ بنابراین اگر به دنبال راهی هستید که بدون دردسرها، ناراحتی ها و دوره نقاهت طولانی جراحی های سنتی درمان شوید، لیزر درمانی گزینه ای جذاب و ایده آل برای شما خواهد بود.

تحلیل لثه چیست؟

همه ی افراد دوست دارند که لبخندی زیبا و دندان هایی سالم داشته باشند. تحلیل لثه و یا از بین رفتن لثه به موقعیتی گفته میشود که در آن لایه ی پوشاننده ی دندان ها عقب رفته و سطح زیادی از دندان ها مشخص باشد. تحلیل لثه معمولا برای افراد بالای ۴۰ سال رخ میدهد. زمانی که لثه تحلیل میرود لبخند فرد زیبایی خود را از دست داده و دندان ها به سرما و گرما حساس میشوند. برای جلوگیری از تحلیل رفتن لثه، باید بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت کرده و سبک زندگی درستی پیش بگیریم.

تفاوت با التهاب لثه: التهاب لثه معمولاً وضعیتی موقت است که با قرمزی و خونریزی خود را نشان می دهد و قابل برگشت است. اما تحلیل لثه اغلب غیرقابل برگشت است و نیاز به اقدام جدی درمانی دارد.

چه عواملی باعث تحلیل لثه می شوند؟

مهم ترین دلایلی که باعث می شود لثه شما تحلیل برود، عبارتند از:

• مسواک زدن خشن: فشار دادن بیش از حد مسواک یا استفاده از مسواک های زبر (Hard)، بافت لثه را از بین می برد.
• عفونت لثه: التهاب های مزمن به مرور زمان بافت و استخوان نگه دارنده دندان را تخریب می کنند.
• عوامل ژنتیکی: برخی افراد به طور مادرزادی بافت لثه نازک تری دارند و بیشتر مستعد تحلیل هستند.
• بهداشت ضعیف: تجمع جرم و پلاک میکروبی باعث ایجاد التهاب و عقب نشینی لثه می شود.
• سیگار: مصرف دخانیات گردش خون در لثه را کاهش می دهد و سلامت آن را به خطر می اندازد.
• ارتودنسی: گاهی حرکت دادن دندان ها به موقعیت جدید، فشار نامناسبی به لثه وارد می کند.
• دندان قروچه: فشار مداوم و شدید روی دندان ها، لثه را نیز تحت تأثیر قرار می دهد.

اگر تحلیل لثه را درمان نکنیم چه می شود؟

نادیده گرفتن این مشکل می تواند عواقب جدی داشته باشد:

• حساسیت شدید: ریشه بدون محافظ به تغییرات دما (سرما و گرما) به شدت واکنش نشان می دهد.
• پوسیدگی ریشه: بافت نرم ریشه خیلی سریع تر از تاج دندان دچار پوسیدگی می شود.
• لق شدن دندان: با از بین رفتن بافت و استخوان، دندان تکیه گاه خود را از دست می دهد.
• از دست دادن دندان: در مراحل پیشرفته، ممکن است دندان به طور کامل از دست برود.
• مشکلات زیبایی: دندان ها بلندتر به نظر می رسند و خط لثه نامنظم می شود.

چگونه میتوان از تحلیل رفتن لثه جلوگیری کرد؟

بهترین روش برای جلوگیری از تحلیل رفتن لثه مراقبت از دندان ها و دهان است. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن هر روزه و چکاپ کردن حداقل سالانه دوبار، و یا بیشتر ضروری هستند. اگر به بیماری تحلیل لثه مبتلا هستید باید تعداد مراجعه به دندانپزشک را بیشتر کنید. از یک مسواک نرم استفاده کرده و از دندانپزشک بخواهید تا روش صحیح مسواک زدن را به شما بیاموزد. اگر طرز جویدن نادرست و یا دندان قروچه کردن عامل تحلیل لثه هستند، برای رفع این مشکلات از پزشک کمک بگیرید.

روش های دیگر برای جلوگیری از تحلیل رفتن لثه عبارتند از:

• ترک سیگار، اگر سیگاری هستید.
• رژیم غذایی سالم
• بررسی تغییرات ایجاد شده در دهان خود

درمان تحلیل لثه با لیزر دقیقاً چیست؟

لیزر در دندانپزشکی لثه چه کار می کند؟

لیزر در واقع یک پرتو نور متمرکز با طول موج مشخص است که با دقتی کم نظیر بافت بیمار را هدف می گیرد. کارهایی که لیزر برای شما انجام می دهد:

• حذف بافت ملتهب: این کار را بدون نیاز به تیغ جراحی انجام می دهد.
• کشتن باکتری های عمقی: باکتری های پنهان شده در پاکت های لثه را از بین می برد.
• تحریک ترمیم: سلول های لثه را تشویق می کند تا سریع تر خودشان را بازسازی کنند.
• کاهش خونریزی: هم زمان با برش، رگ های خونی را می بندد تا خونریزی متوقف شود.

تفاوت «درمان لثه با لیزر» با «پیوند لثه»

این دو روش با هم تفاوت دارند:

• پیوند لثه کلاسیک: در این روش، تکه ای از بافت (معمولاً از سقف دهان) برداشته می شود و به ناحیه تحلیل رفته بخیه می شود تا جایگزین بافت از دست رفته شود.
• درمان با لیزر: هدف اصلی لیزر پاک سازی عفونت، کاهش التهاب و آماده کردن محیط برای بهبود طبیعی است.

لیزر جایگزین پیوند لثه است یا ابزار کمکی؟

باید واقع بین باشیم؛ لیزر همیشه جایگزین کامل پیوند لثه نیست. در مواردی که تحلیل خفیف تا متوسط است، لیزر (گاهی همراه با جرم گیری عمیق) می تواند کافی باشد. اما اگر تحلیل لثه شدید باشد، همچنان به پیوند بافت نیاز دارید و در این شرایط، لیزر به عنوان یک نیروی کمکی برای بهبود بهتر و سریع تر عمل می کند.

انواع لیزرهای دندانپزشکی و کاربرد آنها

در دندانپزشکی از انواع مختلفی از لیزرها با طول موج‌های گوناگون و کاربردهای تخصصی استفاده می‌شود. این تنوع باعث می‌شود دندانپزشک بتواند بهترین ابزار را برای نیاز درمانی شما انتخاب کند.

نوع لیزر	کاربرد	مثال
لیزر بافت نرم (Soft Tissue Lasers)	درمان روی بافت‌های نرم دهان، مانند لثه.	دیود (Diode) و Nd:YAG
لیزر بافت سخت (Hard Tissue Lasers)	درمان روی بافت‌های سخت مانند دندان و استخوان.	اربیوم (Erbium)
لیزرهای تشخیصی (Diagnostic Lasers)	کمک به تشخیص زودهنگام مشکلات.	تشخیص پوسیدگی‌های پنهان، ترک‌های میکروسکوپی و بیماری‌های لثه.

توضیحات

• لیزر بافت نرم: این لیزرها با هدف قرار دادن آب و هموگلوبین در بافت، برش‌های دقیق و استریلی را ایجاد می‌کنند و باعث حداقل خونریزی و تورم می‌شوند.

• لیزر بافت سخت: این لیزرها با جذب انرژی در آب موجود در ساختار دندان و استخوان، بافت را به صورت دقیق و لایه به لایه برمی‌دارند و نیاز به مته های سنتی را از بین می‌برند.

مراحل درمان تحلیل لثه با لیزر

ویزیت و تشخیص علت

اولین و مهم ترین قدم، پیدا کردن مقصر اصلی است:

• معاینه بالینی: دندانپزشک عمق پاکت های لثه شما را اندازه می گیرد.
• رادیوگرافی: میزان سلامت یا تخریب استخوان بررسی می شود.
• بررسی عادت ها: نحوه مسواک زدن شما چک می شود تا آسیب مکانیکی تشخیص داده شود.
• بررسی سلامت کلی: بیماری هایی مثل دیابت یا مصرف داروها و سیگار ارزیابی می شوند.

درمان های اولیه بدون جراحی

قبل از اینکه سراغ لیزر برویم، معمولاً این کارها انجام می شود:

• جرم گیری عمیق: سطح ریشه و زیر لثه کاملاً تمیز می شود.
• آموزش بهداشت: یاد می گیرید چطور صحیح مسواک بزنید و نخ دندان بکشید.
• کنترل ریسک: توصیه به ترک سیگار یا کنترل قند خون.
• اسپیلینت (محافظ شب): اگر دندان قروچه دارید، برایتان تجویز می شود.

چه زمانی لیزر پیشنهاد می شود؟

اگر شرایط زیر را داشته باشید، لیزر گزینه روی میز است:

• وقتی درمان های اولیه جواب نداده اند.
• پاکت های لثه عمیق شده اند (بیشتر از ۵ میلی متر).
• عفونت و التهاب شدید وجود دارد.
• شما از جراحی سنتی و تیغ جراحی می ترسید.

پروتکل درمان تحلیل لثه با لیزر

در روز درمان چه اتفاقی می افتد؟

1. بی حسی: برای راحتی کامل شما، ناحیه بی حس می شود.
2. جرم گیری: پلاک ها و جرم های باقی مانده پاک می شوند.
3. تابش لیزر: نور لیزر بافت بیمار را حذف کرده و باکتری ها را می کشد.
4. لخته سازی: هم زمان خونریزی کنترل شده و لخته ایمنی تشکیل می شود.
5. پیوند (در صورت نیاز): اگر تحلیل شدید باشد، پیوند بافت هم انجام می شود.

چه زمانی پیوند بافت با لیزر ترکیب می شود؟

در این شرایط خاص:

• تحلیل لثه شدید باشد (بیش از ۳ میلی متر از ریشه بیرون باشد).
• بافت لثه شما خیلی نازک باشد.
• زیبایی لبخند برایتان اولویت بالایی داشته باشد.
• مشکل ژنتیکی کمبود بافت داشته باشید.

چه کسانی کاندید مناسب درمان تحلیل لثه با لیزر هستند؟

موارد ایده آل

شما بهترین نتیجه را می گیرید اگر:

• تحلیل لثه تان خفیف تا متوسط است (کمتر از ۳ میلی متر) و التهاب دارید.
• از جراحی دندانپزشکی اضطراب دارید.
• مشکلات پزشکی خاصی دارید (مثل دیابت کنترل شده یا مشکلات انعقادی) که جراحی باز را خطرناک می کند.
• می خواهید خیلی زود به زندگی و کار روزمره برگردید.

چه کسانی گزینه خوبی نیستند؟

لیزر معجزه نمی کند و در این موارد محدودیت دارد:

• تحلیل بسیار شدید: وقتی بیش از ۵ میلی متر از ریشه بیرون زده باشد.
• تخریب شدید استخوان: وقتی استخوان نگه دارنده دندان از بین رفته باشد.
• سیگار: اگر سیگار می کشید و قصد ترک ندارید، شانس موفقیت تا ۵۰٪ کم می شود.
• دیابت کنترل نشده: سرعت ترمیم بافت در این افراد بسیار کند است.
• انتظارات غیرواقعی: اگر انتظار دارید لثه کاملاً به جای اولش برگردد (که همیشه ممکن نیست).

نقش سن، سیگار، دیابت و داروها

• سن: تحلیل لثه در افراد بالای ۶۵ سال بسیار شایع است (۸۸٪) و بهبود در این سنین کمی کندتر است.
• سیگار: دشمن اصلی لثه است. ترک سیگار ۲ هفته قبل و ۶ هفته بعد از درمان ضروری است.
• دیابت: قند خون بالای ۲۰۰ mg/dL ریسک عفونت را بالا می برد.
• داروها: برخی داروها باعث رشد غیرعادی لثه می شوند که نیاز به مشاوره با پزشک دارد.

مزایا و معایب درمان تحلیل لثه با لیزر نسبت به جراحی سنتی

مزایا

• خونریزی کمتر: اغلب نیازی به بخیه نیست یا بسیار کم است.
• درد کمتر: نیاز شما به مسکن به مراتب کمتر خواهد بود.
• بهبود سریع: معمولاً ظرف ۱ تا ۲ روز به زندگی عادی برمی گردید.
• دقت بالا: لیزر هوشمندانه فقط بافت بیمار را حذف می کند.
• میکروب زدایی: دسترسی عالی به عمق پاکت ها برای کشتن باکتری ها دارد.

معایب

• شواهد بلندمدت: اکثر تحقیقات موجود روی بازه های ۳ تا ۶ ماه تمرکز کرده اند.
• هزینه تجهیزات: دستگاه ها گران هستند و نیاز به تخصص دارند.
• محدودیت بافت: لیزر نمی تواند بافت جدید خلق کند (فقط محیط را آماده می کند).
• نیاز به ترکیب روش ها: گاهی اوقات به تنهایی کافی نیست و پیوند لازم است.

مطلب مرتبط: لیفت لثه با لیزر چیست؟(7 مزیت نسبت به جراحی سنتی)

هزینه درمان تحلیل لثه با لیزر در تهران

عوامل تعیین کننده قیمت

• تعداد دندان ها: درمان یک دندان ارزان تر از درمان یک ناحیه کامل (یک کوادرانت) است.
• شدت تحلیل: تحلیل های خفیف هزینه کمتری نسبت به موارد شدید که نیاز به پیوند دارند، خواهند داشت.
• نوع لیزر: لیزرهای Er:YAG و Nd:YAG معمولاً گران تر از لیزر Diode هستند.
• محل و تجربه: کلینیک های مجهزتر و متخصصان باسابقه ممکن است هزینه بیشتری دریافت کنند.

تفاوت قیمت کلینیک ها

این تفاوت قیمت اغلب به دلیل تخصص پزشک (متخصص لثه با گواهینامه لیزر)، مدل دستگاه (دستگاه های جدید دقیق ترند) و خدمات جانبی (مثل عکس برداری سه بعدی CBCT) است.

لیزر در برابر جراحی سنتی (از نظر هزینه)

شاید در نگاه اول هزینه هر جلسه لیزر مشابه یا کمی بیشتر از جراحی سنتی به نظر برسد. اما اگر هزینه کلی را محاسبه کنید (زمان کمتر، تعداد جلسات کمتر، نیاز کمتر به مسکن و مرخصی کمتر)، لیزر در بلندمدت اغلب اقتصادی تر است.

پوشش بیمه

اکثر بیمه های تکمیلی بخشی از جراحی های لثه را پوشش می دهند، اما در مورد لیزر شرایط متفاوت است:

توجه کنید که برخی بیمه ها ممکن است فقط هزینه جرم گیری را بپردازند.

قبل از درمان حتماً از بیمه خود استعلام بگیرید.

از دندانپزشک نامه و دستور کتبی برای ارائه به بیمه بگیرید.

آیا درمان با لیزر درد دارد؟

تجربه حین کار

خبر خوب این است که اکثر بیماران درمان با لیزر را تقریباً بدون درد توصیف می کنند. معمولاً از بی حسی موضعی خفیف (ژل یا تزریق کم) استفاده می شود. حین کار ممکن است احساس گرمای ملایم یا مورمور شدن داشته باشید، اما خبری از درد تیز نیست. یک مطالعه روی ۱۲۰ بیمار نشان داده که کسانی که با لیزر درمان شده اند، ۴۰٪ درد کمتری را گزارش کرده اند.

درد بعد از درمان

در ۲۴ ساعت اول، داشتن کمی حساسیت یا درد خفیف کاملاً طبیعی است؛ چیزی شبیه به التهاب لثه، نه درد زخم جراحی. معمولاً در روز دوم و سوم تورم کم می شود. حساسیت دندان ها به سرما و گرما ممکن است تا ۴۸ ساعت باقی بماند، اما نگران نباشید، در هفته اول بهبود می یابد.

داروهای معمول

• مسکن ها: ایبوپروفن یا استامینوفن برای کنترل درد احتمالی.
• دهان شویه: کلرهگزیدین ۰.۱۲٪ برای ضدعفونی محیط دهان.
• آنتی بیوتیک: فقط در مواردی که عفونت شدید باشد تجویز می شود.

مراقبت های بعد از درمان

۲۴ ساعت اول

• غذا: فقط غذاهای نرم و سرد بخورید (مثل ماست، بستنی، سوپ ولرم).
• نوشیدنی: آب و نوشیدنی های خنک بنوشید؛ دور نوشیدنی های گازدار و الکل را خط بکشید.
• سیگار: لطفاً نکشید؛ سیگار شانس بهبودی شما را ۵۰٪ کاهش می دهد.
• شست وشو: دهان را با آب نمک ولرم بشویید؛ از دهان شویه های حاوی الکل استفاده نکنید.

هفته اول و دوم

• مسواک: از مسواک بسیار نرم استفاده کنید و فقط روی تاج دندان ها بکشید (نه روی لثه جراحی شده).
• خمیر دندان: خمیر دندان ضدحساسیت (حاوی نیترات پتاسیم) بهترین گزینه است.
• نخ دندان: تا ۷ روز در ناحیه جراحی شده نخ دندان نکشید؛ واترجت با فشار کم مانعی ندارد.

بازگشت به فعالیت

• کارهای سبک: معمولاً بعد از ۲۴ تا ۴۸ ساعت می توانید به کارهای روزمره برگردید.
• ورزش سنگین: بهتر است تا ۷ روز ورزش های سنگین را به تعویق بیندازید.

علائم هشدار

اگر این موارد را دیدید، فوراً با دندانپزشک تماس بگیرید:

• خونریزی مداومی که بعد از ۳۰ دقیقه فشار دادن گاز قطع نمی شود.
• تب بالای ۳۸ درجه.
• درد شدیدی که با مسکن آرام نمی شود.
• ترشح چرک یا بوی بد و غیرعادی از ناحیه.

نتایج، ماندگاری و برگشت تحلیل

تغییرات قابل انتظار

نتیجه ای که می گیرید بستگی به نقطه شروع شما دارد:

• موارد خفیف: التهاب و حساسیت کم می شود و بیماری پیشرفت نمی کند.
• موارد متوسط: عمق پاکت ها کم می شود، چسبندگی لثه بهتر شده و خونریزی قطع می شود.
• موارد شدید (با پیوند): ریشه دندان تا حدی پوشانده می شود و ظاهر دندان بهتر می شود. نکته مهم: باید بدانید که خط لثه همیشه دقیقاً به جای اولش برنمی گردد. هدف اصلی ما جلوگیری از بدتر شدن و بازگرداندن سلامت است.

زمان ثبات نتیجه

• بهبود اولیه: ۱ تا ۲ هفته طول می کشد.
• نتیجه نهایی: بین ۳ تا ۶ ماه زمان می برد تا بافت کاملاً تثبیت شود.
• مقایسه بالینی: نتایج لیزر در ۳ ماه اول بهتر است، اما در ۶ و ۱۲ ماه تفاوت زیادی با روش های دیگر ندارد.

احتمال برگشت تحلیل

آیا ممکن است بیماری برگردد؟ بله، اگر مراقب نباشید:

• مسواک زدن نادرست: فشار زیاد دوباره لثه را از بین می برد.
• سیگار: خطر برگشت بیماری را ۲ تا ۳ برابر می کند.
• بهداشت ضعیف: اگر پلاک میکروبی دوباره جمع شود، التهاب برمی گردد.
• بیماری ها: دیابت کنترل نشده یا استرس بالا تأثیر منفی دارد.
• دندان قروچه: فشار مداوم لثه را تضعیف می کند. آمار موفقیت: اگر بهداشت را رعایت کنید و سیگار نکشید، در ۸۰٪ موارد نتایج تا ۵ سال پایدار می ماند.

برنامه پیگیری

• هفته اول: ویزیت برای چک کردن روند بهبود و کشیدن بخیه (در صورت وجود).
• ماه اول: ارزیابی چسبندگی لثه.
• ماه ۳ و ۶: اندازه گیری مجدد عمق پاکت ها.
• بعد از ۶ ماه: هر ۳ تا ۶ ماه یک بار برای جرم گیری مراجعه کنید.

عوارض احتمالی و پیشگیری

حساسیت موقت دندان

شایع ترین گلایه بیماران است که معمولاً ۱ تا ۲ هفته طول می کشد. راهکار: استفاده از خمیر دندان ضدحساسیت و دوری از غذاهای خیلی سرد یا خیلی داغ در هفته اول. اگر بیش از ۲ هفته طول کشید، برای دریافت ژل فلوراید مراجعه کنید.

التهاب موقت

ممکن است ناحیه کمی متورم یا قرمز شود. راهکار: شستشو با آب نمک (۳ بار در روز) و استفاده از کمپرس سرد روی صورت (در ۲۴ ساعت اول) کمک کننده است.

آسیب به بافت سالم (نادر)

این اتفاق در کمتر از ۲٪ موارد رخ می دهد، آن هم اگر دستگاه درست تنظیم نشود یا تجربه پزشک کافی نباشد. پیشگیری: پزشک خود را با دقت انتخاب کنید؛ کسی که گواهی نامه معتبر لیزر داشته باشد و نمونه کارهای قبلی اش را دیده باشید.

نقش تخصص و مراقبت

آمار نشان می دهد عوارض در کلینیک هایی که دندانپزشک دوره دیده دارند کمتر از ۵٪ است (در مقابل ۱۵٪ در افراد کم تجربه). رعایت دستورات پزشک خطر عفونت را تا ۷۰٪ کم می کند.

نتیجه گیری

تحلیل لثه یک بیماری پیش رونده است؛ یعنی اگر درمان نشود، متأسفانه به سمت از دست دادن دندان پیش می رود. اما خبر خوب این است که تکنولوژی لیزر امروز فرصتی فراهم کرده تا با دقت بالا، درد کمتر و بهبودی سریع تر درمان شوید.

انتظارات واقعی داشته باشید: لیزر ابزاری قدرتمند است، اما جادو نمی کند. در موارد خفیف تا متوسط نتایج عالی است، اما در موارد شدید، ترکیب آن با پیوند بهترین راهکار است. فراموش نکنید که قهرمان اصلی این داستان شما هستید؛ موفقیت درمان به اصلاح مسواک زدن، ترک سیگار و پیگیری های منظم شما بستگی دارد.

اگر دنبال این هستید که با خیال راحت و آسوده از مزایای لیزردرمانی بهره‌مند بشید، می‌تونید با دکتر سیده مریم حاکم زاده که دندانپزشک، جراح و متخصص لیزر هستند، تماس بگیرید.

برای گرفتن مشاوره تخصصی و تعیین وقت معاینه، فقط کافیه با شماره کلینیک تماس بگیرید. ما آماده‌ایم تا در این مسیر درمانی، کنارتون باشیم.

سئوالات متداول