Last Updated on فوریه 18, 2026 by دکتر سیده مریم حاکم زاده

خونریزی لثه در دوران بارداری یکی از مشکلات رایجی است که بسیاری از مادران با آن روبرو می شوند. اگر اخیرا در حین مسواک زدن متوجه خونریزی لثه های تان شده اید، طبیعی است که نگران سلامت خودتان و جنین باشید. تحقیقات نشان می دهند که بین ۶۰ تا ۷۵ درصد از زنان باردار به ژنژیویت بارداری (Pregnancy Gingivitis) مبتلا می شوند که با التهاب و خونریزی لثه همراه است.

این مشکل معمولا با مراقبت مناسب و مراجعه به موقع به دندانپزشک قابل کنترل است. روش های درمانی ملایم و کم تهاجمی مانند لیزر لثه (Laser Gum Therapy) می توانند به کاهش خونریزی و التهاب کمک کنند، بدون این که نیاز به برش یا بخیه باشد.

چرا در بارداری لثه ها بیشتر خونریزی می کنند؟

تغییرات بارداری و تاثیر آن بر لثه

در دوران بارداری، بدن شما تغییرات هورمونی قابل توجهی را تجربه می کند که تاثیر مستقیمی بر سلامت لثه ها دارد. افزایش هورمون های پروژسترون و استروژن (Progesterone و Estrogen) باعث می شود که جریان خون به لثه ها بیشتر شود و آن ها حساس تر و متورم تر به نظر برسند. این تغییرات همچنین پاسخ التهابی بدن شما را به پلاک دندانی تشدید می کنند، به طوری که لثه ها با کوچک ترین تحریک دچار خونریزی می شوند.

نقش پلاک و بهداشت دهان

پلاک دندانی (Dental Plaque) یک لایه چسبناک از باکتری هاست که روی دندان ها شکل می گیرد و اگر به طور منظم پاک نشود، می تواند التهاب لثه را تشدید کند. در دوران بارداری، به دلیل حساسیت بیشتر لثه ها، همان مقدار پلاکی که قبل از بارداری مشکلی ایجاد نمی کرد، اکنون می تواند منجر به خونریزی لثه و تورم شود. بنابراین، رعایت بهداشت دهان با مسواک و نخ دندان منظم در این دوران بسیار اهمیت دارد.

آیا خونریزی لثه در بارداری برای جنین خطرناک است؟

خونریزی خفیف لثه معمولا برای جنین شما خطرناک نیست و با بهبود بهداشت دهان می توان آن را کنترل کرد. اما اگر خونریزی شدید باشد، همراه با درد و تورم، یا اگر یک توده روی لثه ظاهر شود، باید فورا به دندانپزشک مراجعه کنید.

بسیاری از مادران فکر می کنند که بهتر است مشکلات لثه شان را تا بعد از زایمان درمان کنند، اما این تصمیم ممکن است خطرناک باشد. عفونت و التهاب طولانی مدت در دهان می تواند بر سلامت کلی شما تاثیر بگذارد. رسیدگی به موقع به مشکلات لثه در دوران بارداری کمک می کند که بتوانید راحت تر غذا بخورید و درد کمتری داشته باشید.

کارهایی که خودتان در خانه می توانید انجام دهید

مسواک و نخ دندان در دوران بارداری

استفاده از مسواک نرم (Soft Toothbrush) یکی از مهم ترین کارهایی است که می توانید برای حفظ سلامت لثه های خود انجام دهید. دندانپزشک شما توصیه می کند که حداقل دو بار در روز و به مدت دو دقیقه دندان های تان را با حرکات آرام مسواک بزنید. نخ دندان (Dental Floss) هم به همان اندازه اهمیت دارد، چون پلاک بین دندان ها را که مسواک نمی تواند تمیز کند، پاک می کند. باید هر روز یک بار از نخ دندان استفاده کنید، حتی اگر لثه های تان کمی خونریزی دارند.

دهانشویه و تغذیه مناسب

استفاده از دهانشویه (Mouthwash) می تواند به کاهش باکتری ها در دهان کمک کند، اما حتما باید با دندانپزشک خود مشورت کنید که کدام نوع برای دوران بارداری مناسب است. دهانشویه های بدون الکل یا محلول آب نمک گرم گزینه های ایمن هستند.

تغذیه سالم هم در سلامت لثه های شما نقش مهمی دارد. سعی کنید مصرف شیرینی ها و نوشیدنی های اسیدی را کاهش دهید و به جای آن، غذاهای غنی از کلسیم و ویتامین C بخورید.

مطلب مرتبط: چطور از دهانشویه بیشترین بهره را ببریم؟

چه زمانی مراقبت خانگی کافی نیست؟

اگر با وجود رعایت بهداشت دقیق دهان، خونریزی لثه همچنان ادامه دارد یا بدتر می شود، زمان آن رسیده که به دندانپزشک مراجعه کنید. نشانه های خطری که نیاز به مراجعه فوری دارند شامل: خونریزی مداوم و شدید، درد شدید لثه، تورم قابل توجه، بوی بد دهان که با مسواک رفع نمی شود، یا ظاهر شدن توده روی لثه است.

درمان های دندانپزشکی ایمن برای لثه در بارداری

جرمگیری (Scaling) یکی از ایمن ترین و موثرترین درمان ها برای کاهش التهاب و خونریزی لثه در دوران بارداری است. دندانپزشک شما با استفاده از ابزارهای مخصوص، جرم های سخت شده را که مسواک نمی تواند بردارد، از روی دندان ها و زیر لثه جدا می کند. این روش معمولا بدون درد است و اگر لثه های تان خیلی حساس باشند، دندانپزشک می تواند از بی حسی موضعی استفاده کند که برای بارداری ایمن است.

درمان های مکمل:

• لیزر لثه (Laser Gum Therapy): روش کم‌تهاجمی بدون برش و بخیه، مناسب برای کاهش التهاب و خونریزی (جزئیات در ادامه).
• دهانشویه آنتی میکروبیال نسخه ای: کلرهگزیدین ۰.۱۲٪ یا محلول‌های مشابه برای کاهش بار باکتریایی (با تأیید پزشک زنان).
• روت‌ پلنینگ در موارد عمیق تر: جرمگیری زیر لثه ای برای پریودنتیت خفیف تا متوسط.
• جراحی محدود لثه: فقط در موارد عفونت حاد کنترل نشده (معمولاً سه ماهه دوم و با هماهنگی پزشک زنان).

نکته مهم: جراحی های سنگین لثه و تمام اعمال زیبایی دندانپزشکی معمولاً تا بعد از زایمان به تأخیر می افتند تا ایمنی کامل مادر و جنین حفظ شود.

لیزر درمانی لثه چیست و چه کمکی به زنان باردار می کند؟

لیزر لثه (Laser Gum Therapy) روشی است که در آن دندانپزشک از نور لیزر با طول موج خاص برای تمیز کردن بافت های ملتهب و آلوده اطراف لثه استفاده می کند. این نور می تواند باکتری ها را نابود کند و بافت های آسیب دیده را حذف کند، بدون این که نیاز به برش با تیغ یا بخیه باشد. لیزر همچنین به لخته شدن خون در حین درمان کمک می کند، بنابراین خونریزی کمتری نسبت به روش های سنتی مشاهده می شود.

مطلب مرتبط: دندانپزشکی لیزری: کاربردها، مزایا و معایب

مزایای لیزر لثه برای خانم های باردار

• خونریزی کمتر: چون لیزر در حین برش بافت، رگ های خونی را هم می بندد.
• درد کمتر: لیزر بافت های سالم را کمتر آسیب می زند و نیاز به مسکن های قوی را کاهش می دهد.
• زمان کوتاه تر: جلسه درمان معمولا سریع تر و زمان بهبودی کوتاه تر است.
• کاهش عفونت: لیزر به کاهش باکتری ها کمک می کند.

جدول مقایسه لیزر لثه و روش جراحی

لیزر لثه در بارداری چقدر ایمن است؟

تاکنون گزارش های مختلفی از استفاده موفقیت آمیز لیزر لثه در زنان باردار منتشر شده است و تا به امروز عارضه جدی برای جنین گزارش نشده است. با این حال، تصمیم نهایی باید با مشورت دقیق بین دندانپزشک شما و پزشک زنان گرفته شود. دندانپزشک شما برای اطمینان از ایمنی درمان، جلسات را کوتاه تر می کند و وضعیت بدن شما روی صندلی را راحت تنظیم می کند و از عینک محافظ چشمی استفاده می کند.

شما می توانید با ارائه اطلاعات کامل درباره هفته بارداری، داروها و بیماری های زمینه ای خود، به ایمن تر شدن درمان کمک کنید.

توده یا «گوشت اضافه» روی لثه در بارداری

تومور بارداری لثه یا گرانولوم پیوژنیک (Pyogenic Granuloma) یک توده خوش خیم است که روی لثه ظاهر می شود و معمولا به رنگ قرمز یا بنفش است. این توده یک واکنش التهابی به تغییرات هورمونی است و معمولا سرطان نیست. حدود ۵ تا ۱۰ درصد از زنان باردار این توده را تجربه می کنند.

اگر توده خیلی زیاد خونریزی می کند، موقع غذا خوردن شما را اذیت می کند یا خیلی بزرگ شده است، ممکن است نیاز باشد برداشته شود. لیزر می تواند گزینه مناسبی برای برداشتن این توده باشد، چون خونریزی کمتری دارد و نیازی به بخیه نیست. معمولا بعد از زایمان این توده ها خود به خود کوچک می شوند یا از بین می روند.

در هر سه ماهه بارداری چه کارهایی مناسب تر است؟

• سه ماهه اول: معمولا دندانپزشک روی مشاوره و آموزش بهداشت تمرکز می کند و درمان های انتخابی به تعویق می افتند.
• سه ماهه دوم: بهترین زمان برای انجام جرمگیری و درمان های لثه است، چون شما در وضعیت راحت تری هستید.
• سه ماهه سوم: جلسات بسیار کوتاه نگه داشته می شوند و تنها کارهای ضروری انجام می شود.

چک لیست روزانه مراقبت از لثه در دوران بارداری

• دو بار مسواک بزنید: صبح و شب، هر بار دو دقیقه، با مسواک نرم.
• یک بار نخ دندان بکشید: ترجیحا قبل از خواب.
• دهانشویه مناسب استفاده کنید: بدون الکل یا محلول آب نمک گرم.
• آب کافی بنوشید: حداقل ۸ لیوان در روز.
• غذاهای سالم بخورید: مصرف شیرینی را کاهش دهید.
• هر ۳ تا ۶ ماه به دندانپزشک مراجعه کنید: برای معاینه و جرمگیری منظم.

جدول راهنمای «از مشکل من تا اقدام بعدی»

---

پرسش های متداول

سخن پایانی

خونریزی لثه در دوران بارداری موضوع بسیار رایجی است و شما تنها نیستید که با این مشکل روبرو هستید. طبیعی است که نگران سلامت خودتان و جنین تان باشید، اما با ترکیب مراقبت خانگی منظم و مراجعه به موقع به دندانپزشک، این مشکل به خوبی قابل کنترل است.

لیزر لثه می تواند گزینه ای کم درد، کم خونریزی و موثر برای برخی از شما باشد که به بهبود سریع تر لثه ها کمک می کند. مهم ترین نکته این است که اگر علائمی مانند خونریزی مداوم، درد یا تورم دارید، از مراجعه نترسید و زودتر اقدام کنید. سلامت دهان شما بخش مهمی از سلامت کلی بارداری است.

برای اطلاعات بیشتر درباره نحوه درمان با لیزر و مشاوره، می توانید با کلینیک دندانپزشکی دکتر حاکم زاده تماس بگیرید.