Last Updated on اکتبر 15, 2026 by دکتر سیده مریم حاکم زاده

برای روکش کردن دندان همیشه تراش دندان و ساخت روکش کافی نیست. گاهی پوسیدگی یا شکستگی تا زیر خط لثه ادامه پیدا کرده و بخش سالم کافی برای نگهداری روکش در دسترس نیست. در بعضی بیماران نیز حاشیه روکش بیش از حد به لثه و استخوان اطراف نزدیک میشود. در چنین شرایطی، ممکن است جراحی لثه برای روکش دندان پیشنهاد شود. هدف این درمان، نمایان کردن بخش بیشتری از ساختار سالم دندان و فراهم کردن فضای مناسب برای ترمیم است.

جراحی لثه برای همه روکش ها لازم نیست و روش انجام آن نیز برای همه بیماران یکسان نخواهد بود. پیش از تصمیم گیری باید مقدار دندان باقی مانده، وضعیت ریشه، لثه، استخوان و قابلیت حفظ دندان بررسی شوند.

جراحی لثه برای روکش چیست؟

جراحی لثه قبل از انجام روکش زمانی پیشنهاد میشود که دندانپزشک برای برداشتن پوسیدگی، ترمیم دندان یا قرار دادن حاشیه روکش دندان به ساختار بیشتری از دندان نیاز داشته باشد.

در این درمان ممکن است فقط بخشی از بافت لثه برداشته یا تغییر شکل داده شود. اگر استخوان بیش از حد به محل ترمیم نزدیک باشد، اصلاح محدود استخوان نیز ممکن است لازم شود.

افزایش طول تاج یکی از روش هایی است که در این شرایط انجام میشود. در این جراحی، موقعیت لثه و در صورت نیاز استخوان اطراف دندان تغییر میکند تا بخش بیشتری از دندان نمایان شود.

هدف های اصلی درمان عبارتند از:

• ایجاد دسترسی به پوسیدگی یا شکستگی زیر لثه
• نمایان کردن ساختار سالم دندان
• فراهم کردن پایه مناسب برای نگهداری روکش
• امکان ثبت دقیق حاشیه ترمیم
• حفظ فاصله سالم میان روکش، لثه و استخوان
• کاهش احتمال التهاب مزمن اطراف روکش

کوتاه دیده شدن دندان به تنهایی دلیل انجام جراحی نیست. تصمیم بر اساس ساختار قابل استفاده دندان و وضعیت بافت های اطراف گرفته میشود.

برای آشنایی بیشتر با موارد کاربرد این درمان میتوانید راهنمای چه زمانی به جراحی لثه نیاز داریم؟ را نیز مطالعه کنید.

چه زمانی پیش از روکش به جراحی لثه نیاز است؟

شکستگی دندان زیر خط لثه

دندان ممکن است بر اثر ضربه، پوسیدگی گسترده یا فشار زیاد از نزدیک خط لثه یا زیر آن بشکند. اگر قسمت باقی مانده به اندازه کافی در دسترس نباشد، ترمیم و قرار دادن روکش دشوار میشود.

جراحی افزایش طول تاج میتواند بخش بیشتری از ساختار سالم را نمایان کند. سپس دندانپزشک بررسی میکند که آیا دندان برای بازسازی و روکش شرایط مناسبی دارد یا خیر.

هر شکستگی زیر لثه با جراحی قابل درمان نیست. عمق شکستگی، طول ریشه، میزان استخوان نگهدارنده و موقعیت شکستگی نسبت به ریشه باید ارزیابی شوند.

پوسیدگی زیر لثه

پوسیدگی ممکن است از بخش قابل مشاهده دندان عبور کند و به زیر لثه برسد. در این حالت، دسترسی کامل به ناحیه پوسیده و قرار دادن حاشیه ترمیم روی بخش سالم دندان دشوار میشود.

اگر حاشیه روکش پس از برداشتن پوسیدگی بیش از حد به بافت های اطراف نزدیک باشد، افزایش طول تاج یا روش دیگری برای ایجاد دسترسی مطرح میشود.

باقی نماندن ساختار کافی دندان

روکش باید روی مقدار مناسبی از ساختار سالم دندان قرار بگیرد. اگر پوسیدگی، شکستگی یا پرکردگی وسیع بیشتر تاج را از بین برده باشد، ممکن است سطح کافی برای نگهداری روکش وجود نداشته باشد.

یکی از اهداف افزایش طول تاج، ایجاد امکان استفاده از اثر فرول است. فرول به حلقه ای از ساختار سالم دندان گفته میشود که روکش آن را دربر میگیرد و میتواند مقاومت دندان ترمیم شده را افزایش دهد.

هدف فقط بلندتر نشان دادن دندان نیست. دندان باید پس از جراحی از نظر استحکام، حمایت استخوانی و قابلیت نگهداری روکش وضعیت قابل قبولی داشته باشد.

نزدیک بودن حاشیه روکش به لثه و استخوان

حاشیه روکش نباید به اندازه ای عمیق قرار بگیرد که اتصال طبیعی لثه به دندان را مختل کند. نزدیک شدن بیش از حد ترمیم به استخوان ممکن است باعث التهاب، خونریزی، درد یا تحلیل بافت شود.

فاصله لازم میان حاشیه ترمیم و استخوان در گذشته با عنوان عرض بیولوژیک شناخته میشد. امروزه اصطلاح اتصال بافتی بالای استخوان یا بافت سوپراکرستال نیز برای توصیف این ناحیه استفاده میشود.

اگر فضای کافی وجود نداشته باشد، ممکن است با تغییر موقعیت لثه و استخوان شرایط سالم تری برای روکش فراهم شود.

چه زمانی جراحی انتخاب مناسبی نیست؟

وقتی شرایط دندان به‌ گونه‌ای باشد که احتمال حفظ آن و استفاده طولانی‌ مدت از روکش پایین باشد، جراحی لثه ممکن است انتخاب مناسبی نباشد.

افزایش طول تاج ممکن است در شرایط زیر مناسب نباشد:

• پوسیدگی یا شکستگی بیش از حد عمیق است.
• ریشه دندان کوتاه یا ضعیف است.
• برای دسترسی به بخش سالم باید استخوان زیادی برداشته شود.
• نسبت تاج به ریشه پس از جراحی نامناسب میشود.
• محل اتصال ریشه ها یا فورکیشن در معرض قرار میگیرد.
• ریشه ها بیش از حد به یکدیگر نزدیک هستند.
• سلامت دندان های مجاور به خطر میافتد.
• نتیجه ظاهری در دندان های جلو قابل قبول نیست.

در این شرایط، دندانپزشک ممکن است روش دیگری را پیشنهاد کند یا کشیدن و جایگزینی دندان را بررسی کند.

آیا جراحی لثه برای روکش همان افزایش طول تاج است؟

عبارت جراحی لثه برای روکش یک اصطلاح کلی است و میتواند به چند روش متفاوت اشاره داشته باشد. افزایش طول تاج یکی از این روش هاست، اما لثه برداری، شکل دهی لثه و افزایش طول تاج همیشه معنای یکسانی ندارند.

لثه برداری

در لثه برداری یا ژنژیوکتومی، بخشی از بافت اضافی لثه برداشته میشود. این روش زمانی کاربرد دارد که مشکل اصلی فقط بافت نرم باشد و استخوان فاصله مناسبی از محل ترمیم داشته باشد.

اگر استخوان بیش از حد به حاشیه مورد نظر نزدیک باشد، برداشتن لثه به تنهایی کافی نیست.

شکل دهی لثه

در شکل دهی لثه یا ژنژیوپلاستی، فرم و لبه بافت لثه اصلاح میشود. هدف ممکن است ایجاد خط لثه هماهنگ تر یا اصلاح نامتقارن بودن آن باشد.

این روش لزوما با برداشت استخوان همراه نیست و با افزایش طول تاج ترمیمی تفاوت دارد.

افزایش طول تاج

در افزایش طول تاج، هدف اصلی نمایان کردن بخش بیشتری از ساختار دندان است. این درمان ممکن است فقط با اصلاح بافت نرم انجام شود یا به کنار زدن لثه و تغییر شکل استخوان نیاز داشته باشد.

روش	کاربرد اصلی	آیا استخوان اصلاح میشود؟
لثه برداری	برداشتن بافت اضافی لثه	معمولا خیر
شکل دهی لثه	اصلاح فرم خط لثه	معمولا خیر
افزایش طول تاج بافت نرم	نمایان کردن دندان در صورت وجود فاصله مناسب از استخوان	خیر
افزایش طول تاج همراه با جراحی استخوان	ایجاد فضای مناسب برای ترمیم عمیق	بله، در صورت نیاز

نمیتوان این اصطلاحات را در همه بیماران به جای یکدیگر استفاده کرد. انتخاب روش به موقعیت دندان، لثه و استخوان بستگی دارد.

برای آشنایی با مراحل ترمیم دندان نیز میتوانید صفحه مراحل نصب روکش دندان را مطالعه کنید.

جراحی لثه برای روکش با لیزر چگونه انجام میشود؟

لیزر در بعضی جراحی های لثه برای برداشتن یا شکل دادن بافت نرم استفاده میشود. در شرایط مناسب، این روش میتواند برش دقیق تری ایجاد کند و خونریزی هنگام درمان را کاهش دهد. با این حال، همه جراحی های لثه پیش از روکش را نمیتوان فقط با لیزر بافت نرم انجام داد.

اگر برای ایجاد فضای مناسب روکش، استخوان اطراف دندان نیز به اصلاح نیاز داشته باشد، برداشتن لثه به تنهایی کافی نیست. در این شرایط ممکن است جراحی معمول یا روش دیگری برای تغییر شکل استخوان لازم باشد.

انتخاب روش به مقدار ساختار سالم دندان، وضعیت لثه و استخوان، محل دندان و میزان اصلاح مورد نیاز بستگی دارد. لیزر یک ابزار درمانی است و مناسب بودن آن باید پس از معاینه مشخص شود.

برای آشنایی بیشتر با کاربرد این روش، صفحه جراحی افزایش طول تاج دندان با لیزر را مطالعه کنید.

جراحی افزایش طول تاج چگونه انجام میشود؟

جراحی معمولا با بی حسی موضعی انجام میشود. بیمار ممکن است فشار یا حرکت ابزار را حس کند، اما نباید درد تیز داشته باشد.

روند درمان بسته به نیاز بیمار ممکن است شامل این مراحل باشد:

1. ناحیه درمان بی حس میشود.
2. محل آسیب و مقدار ساختار مورد نیاز بررسی میشود.
3. در صورت نیاز برشی برای کنار زدن لثه ایجاد میشود.
4. سطح ریشه و استخوان در دسترس قرار میگیرند.
5. بافت نرم اضافی برداشته یا تغییر شکل داده میشود.
6. اگر استخوان به حاشیه ترمیم نزدیک باشد، مقدار مشخصی از آن اصلاح میشود.
7. محل جراحی شست و شو داده میشود.
8. لثه در موقعیت جدید قرار میگیرد و بخیه زده میشود.
9. در صورت نیاز پانسمان پریودنتال روی محل قرار میگیرد.

ممکن است روکش موقت پیش از جراحی ساخته شده باشد و پس از عمل اصلاح شود. در بعضی موارد نیز ساخت یا تنظیم ترمیم موقت به زمان دیگری موکول میشود.

چه مدت پس از جراحی میتوان روکش کرد؟

زمان قرار دادن روکش نهایی برای همه بیماران یکسان نیست. نوع جراحی، مقدار برداشت استخوان، محل دندان و سرعت ترمیم بافت بر زمان بندی اثر میگذارند.

ترمیم اولیه بافت

بافت لثه طی چند هفته نخست تا حدی ترمیم میشود، اما موقعیت آن هنوز ممکن است تغییر کند. در بسیاری از بیماران، حدود شش تا هشت هفته برای ارزیابی اولیه ثبات بافت در نظر گرفته میشود.

ترمیم موقت میتواند در این دوره از دندان محافظت کند، اما نباید به محل جراحی فشار وارد کند یا باعث التهاب شود.

روکش نهایی

قالب گیری یا اسکن نهایی زمانی انجام میشود که لثه به ثبات مناسبی رسیده باشد. این زمان ممکن است از حدود شش تا هشت هفته تا چند ماه متغیر باشد.

در جراحی های گسترده تر، موارد همراه با اصلاح استخوان و به ویژه دندان های جلو، گاهی سه تا شش ماه زمان لازم است. محل دقیق خط لثه در دندان های قدامی بر نتیجه ظاهری روکش اثر زیادی دارد.

تعیین زمان نباید فقط بر اساس تعداد روزهای گذشته انجام شود. ظاهر لثه، میزان التهاب، عمق شیار و ثبات بافت نیز باید بررسی شوند.

اگر دندانپزشک توصیه کرده است برای ساخت روکش نهایی چند هفته یا چند ماه صبر کنید، این فاصله میتواند برای کاهش احتمال نمایان شدن حاشیه روکش و رسیدن به نتیجه پایدارتر لازم باشد.

مراقبت بعد از جراحی لثه

دستور جراح بر توصیه های عمومی اولویت دارد. نوع و وسعت جراحی در همه افراد یکسان نیست.

مراقبت های روزهای نخست

• محل جراحی را تا زمانی که پزشک اجازه نداده مستقیماً مسواک نزنید.
• سایر دندان ها را با احتیاط تمیز کنید.
• در هفته اول غذاهای نرم مصرف کنید.
• در ۲۴ ساعت نخست از فعالیت شدید و ورزش سنگین خودداری کنید.
• محل جراحی را با دست یا زبان لمس نکنید.
• برای دیدن محل زخم، لب یا گونه را با فشار کنار نکشید.
• داروها و دهانشویه تجویز شده را طبق دستور مصرف کنید.
• در جلسه پیگیری حاضر شوید.

اگر بخیه غیرقابل جذب استفاده شده باشد، معمولا در مراجعه بعدی بررسی و برداشته میشود. زمان این جلسه را جراح تعیین میکند.

کنترل خونریزی

مقدار کمی ترشح خون در ساعات نخست ممکن است طبیعی باشد. اگر خونریزی ادامه داشت، گاز تمیز و مرطوب را روی محل بگذارید و حداقل ۳۰ دقیقه فشار ملایم و پیوسته وارد کنید.

از تف کردن شدید، شست و شوی محکم دهان و مکیدن محل خودداری کنید. اگر خونریزی زیاد است یا با فشار مناسب متوقف نمیشود، با تیم درمان تماس بگیرید.

عوارض احتمالی جراحی لثه

پس از جراحی ممکن است درد، تورم، کبودی، خونریزی محدود یا حساسیت دندان ایجاد شود. بلندتر دیده شدن دندان نیز پس از تغییر موقعیت خط لثه قابل انتظار است.

بیشتر علائم خفیف در روزهای نخست کاهش پیدا میکنند. تورم ممکن است طی دو تا سه روز اول بیشتر شود و سپس رو به بهبود برود.

علائم معمول پس از درمان

• درد یا ناراحتی خفیف تا متوسط
• تورم محدود
• مقدار کمی خونریزی
• حساسیت دندان به گرما و سرما
• احساس کشیدگی در محل بخیه
• تغییر ظاهری خط لثه
• دشواری موقت هنگام جویدن

عوارض احتمالی طولانی تر

• تحلیل بیشتر لثه پس از بلوغ بافت
• نمایان شدن حاشیه روکش یا سطح ریشه
• حساسیت ماندگار دندان
• التهاب اطراف حاشیه ترمیم
• بلندتر دیده شدن دندان نسبت به دندان های مجاور
• کاهش حمایت استخوانی
• افزایش لقی دندان در موارد نامناسب
• نیاز به اصلاح دوباره روکش یا خط لثه

در دندان های جلو، تغییر خط لثه ممکن است از نظر ظاهری محسوس تر باشد. این موضوع باید پیش از جراحی با بیمار مطرح شود.

چه زمانی باید با دندانپزشک تماس گرفت؟

در شرایط زیر با تیم درمان تماس بگیرید:

• خونریزی با فشار ملایم متوقف نمیشود.
• درد به جای کاهش، شدیدتر میشود.
• تورم پس از چند روز همچنان در حال افزایش است.
• تب یا ترشح چرکی ایجاد شده است.
• بوی شدید و غیرمعمول از محل جراحی احساس میشود.
• دندان ناگهان لق شده است.
• بخیه باز شده یا بافت جابه جا شده است.
• علائم حساسیت دارویی ایجاد شده است.
• روند ترمیم برخلاف انتظار پیش میرود.

اگر بلع یا تنفس دشوار شده یا تورم صورت و گردن به سرعت بیشتر میشود، ارزیابی فوری پزشکی لازم است.

هزینه جراحی لثه برای روکش

هزینه این درمان برای همه بیماران یکسان نیست و پس از معاینه و مشخص شدن برنامه جراحی تعیین میشود.

عوامل موثر بر هزینه عبارتند از:

• تعداد دندان های نیازمند درمان
• نوع جراحی
• محل دندان در بخش جلو یا عقب دهان
• میزان اصلاح بافت نرم
• نیاز به اصلاح استخوان
• پیچیدگی وضعیت ریشه و استخوان
• استفاده از لیزر در صورت مناسب بودن
• انجام درمان توسط دندانپزشک یا متخصص لثه
• نیاز به روکش موقت
• تعداد جلسه های پیگیری
• درمان های ترمیمی یا ریشه همراه
• درمانی یا زیبایی بودن جراحی

هنگام دریافت برآورد قیمت بپرسید که مبلغ اعلام شده شامل جراحی، پانسمان، جلسه های پیگیری، کشیدن بخیه و اصلاح روکش موقت است یا این خدمات جداگانه محاسبه میشوند.

پرسش های متداول

جمع بندی

جراحی لثه برای روکش دندان موقعی لازم است که ساختار سالم کافی برای ترمیم وجود نداشته نباشد یا موقعیت لثه و استخوان اجازه قرار گرفتن مناسب حاشیه روکش را ندهد. پوسیدگی و شکستگی زیر لثه و از بین رفتن بخش زیادی از تاج دندان از شرایط رایجی هستند که ممکن است این درمان را لازم کنند.

افزایش طول تاج یکی از روش های قابل استفاده است، اما همه بیماران به یک نوع جراحی نیاز ندارند. گاهی اصلاح بافت نرم کافی است و در بعضی موارد استخوان نیز باید تغییر شکل داده شود. لیزر در درمان های منتخب بافت نرم کاربرد دارد، اما جای همه روش های جراحی را نمیگیرد.

ارزیابی ریشه، استخوان، لثه، مقدار ساختار سالم و نتیجه احتمالی درمان مشخص میکند که آیا نگهداری دندان با جراحی انتخاب مناسبی است یا روش دیگری برای شما مناسبتر است.

برای بررسی شرایط دندان برای درمان با لیزر در کلینیک دکتر حاکم زاده میتوانید با ما تماس بگیرید.