کاشت ایمپلنت دندان برای افراد دیابتی با لیزر
دسامبر 25, 2025
خونریزی لثه: علائم، علل، درمان های خانگی و پزشکی
ژانویه 8, 2026
Last Updated on ژانویه 1, 2026 by دکتر سیده مریم حاکم زاده
همه ما از اهمیت سلامت دهان و دندان آگاهیم، اما بیایید صادق باشیم: ترس از دندانپزشکی، صدای دستگاهها و نگرانی از خونریزی باعث میشود خیلی از ما درمان را به تعویق بیندازیم. دقیقاً در همین نقطه است که جرم گیری دندان با لیزر بهعنوان یک راهکار مدرن وارد میشود؛ روشی که آمده تا تجربه ناخوشایند ابزارهای قدیمی را تغییر دهد.
شاید شما هم به خاطر حساسیت دندانها یا تجربه دردهای گذشته، از جرمگیری فراری باشید. خبر خوب این است که لیزر تنها یک روش لوکس نیست؛ فناوری لیزر بدون آسیب به بافت لثه و با استفاده از نور متمرکز میتواند جرم و باکتریهای مضر دهان را از بین ببرد. نتیجتاً انجام این فرایند باعث میشود شما، درد و خونریزی ناچیز همراه با آرامش بیشتر را تجربه کنید.
این مقاله را نوشتیم تا بدون استفاده از اصطلاحات پیچیده، واقعیت ماجرا را برایتان روشن کنیم. در ادامه خواهید خواند که لیزر دقیقاً چطور عمل میکند، آیا واقعاً ارزش هزینه کردن را دارد و در چه شرایطی بهترین انتخاب برای نجات لبخند شماست.
جرم گیری دندان با لیزر دقیقاً چیست؟
جرم گیری دندان راهکاری برای برداشتن پلاکهای سخت شده (جرم) و باکتریها از سطح دندان و زیر لثه است. هدف اصلی این کار، کاهش التهاب لثه و پیشگیری یا درمان بیماریهای پریودنتال (بیماریهای لثه) است.
در روش جرم گیری با لیزر، دندانپزشک از یک پرتو نوری متمرکز با طول موج مشخص استفاده میکند تا بافت ملتهب و «بیوفیلم باکتریایی» را از پاکتهای لثه پاک کند. نکته جالب اینجاست که لیزر هم زمان خاصیت ضدمیکروبی دارد و ترمیم بافت را هم تحریک میکند.
تفاوت جرم، پلاک و لکههای سطحی
- پلاک دندانی: لایه ای نرم و چسبنده از باکتری و مواد غذایی که روزانه تشکیل میشود و با مسواک زدن از بین می رود.
- جرم (کلکولوس): همان پلاک دندانی است که معدنی و سخت شده؛ دیگر با مسواک پاک نمیشود و نیاز به جرم گیری حرفهای دارد.
- لکههای سطحی: تغییر رنگ ناشی از چای، قهوه و سیگار که با پولیش یا بلیچینگ رفع میشوند، اما جرم عمیق محسوب نمیشوند.
انواع لیزرهای مورد استفاده
در دندانپزشکی از چند گروه اصلی لیزر استفاده میشود: دیود، Nd:YAG، Er:YAG و Er,Cr:YSGG. هر کدام از اینها طول موج و کاربرد خاص خود را دارند. برای درمانهای پریودنتال و جرم گیری عمیق، اغلب از لیزرهای دیود، Nd:YAG و Er,Cr:YSGG بهعنوان مکمل و همراهِ جرمگیری مکانیکی استفاده میشود.
جرم گیری دندان با لیزر چگونه انجام میشود؟
پیش از هر چیز، دندانپزشک سابقه پزشکی شما (مثل بیماری قلبی، دیابت، بارداری یا مصرف داروهای رقیقکننده خون) را بررسی میکند. سپس نوبت به معاینه دهانی، بررسی خونریزی لثه و گاهی گرفتن عکس رادیوگرافی میرسد تا عمق پاکتها مشخص شود.
مراحل انجام کار
- برداشت جرمهای بزرگ: ابتدا جرمهای بزرگ و قابل دسترس با ابزار دستی یا دستگاه اولتراسونیک برداشته میشوند.
- ضدعفونی با لیزر: پرتو لیزر در امتداد لبه لثه حرکت میکند تا بیوفیلم میکروبی و بافت ملتهب را کاهش دهد.
- جرم گیری عمیق: در موارد «پریودنتیت» متوسط تا شدید، لیزر معمولاً بهعنوان درمان مکمل در کنار روش SRP (جرم گیری و تسطیح ریشه) به کار میرود.
مطالعات نشان دادهاند که ترکیب SRP با لیزر میتواند کاهش بیشتری در عمق پاکت و خونریزی ایجاد کند.
نقش بیحسی
برای پاک سازی زیر لثه، در بسیاری از بیماران از بیحسی موضعی استفاده میشود. درست است که برخی تحقیقات نشان دادهاند لیزر میتواند ناراحتی حین و بعد از درمان را کم کند، اما این موضوع کاملاً به شدت بیماری و آستانه درد شما بستگی دارد.
درمان نواحی محدود ممکن است در یک جلسه تمام شود، اما اگر پریودنتیت گسترده باشد، معمولاً به دو یا چند جلسه نیاز خواهید داشت.
مزایا و معایب جرم گیری دندان با لیزر
مزایای بالینی (آنچه پزشک میبیند)
- کاهش عمق پاکت: ترکیب لیزر و SRP باعث کاهش چشمگیر عمق پاکت و بهبود اتصال لثه به دندان میشود.
- اثرات ضد میکروبی: کاهش بار باکتریایی و سموم آنها (اندوتوکسینها) که به ترمیم بافت لثه کمک میکند.
- کنترل خونریزی: خونریزی هم هنگام معاینه (پروب) و هم بعد از درمان کمتر میشود.
مزایای تجربهای (آنچه شما حس میکنید)
- درد کمتر: شما احتمالاً درد، خونریزی و تورم کمتری را تجربه خواهید کرد.
- کاهش ترس: در برخی موارد نیاز به بخیه نیست و صدای ناخوشایند ابزارهای سنتی شنیده نمیشود.
- تحمل بهتر: این روش بهویژه برای افرادی که اضطراب دندانپزشکی دارند، راحتتر است.
معایب و محدودیتها
- شواهد ناهمگون: در برخی مطالعات، وقتی لیزر «بهتنهایی» استفاده شده، برتری واضحی نسبت به SRP سنتی نداشته است.
- نیاز به تجهیزات گران: دستگاههای لیزر گرانقیمت هستند و نیاز به آموزش تخصصی و تنظیم دقیق دارند.
- خطر آسیب حرارتی: اگر دستگاه درست تنظیم نشود، احتمال آسیب به لثه و ریشه دندان وجود دارد (البته در پروتکلهای استاندارد این اتفاق نادر است).
تفاوت جرمگیری با لیزر و روش معمولی
| ویژگی | جرم گیری معمولی | جرم گیری با لیزر |
|---|---|---|
| استاندارد طلایی | SRP هنوز درمان اصلی است | معمولاً بهعنوان مکمل SRP |
| کاهش عمق پاکت | کاهش قابل توجه با SRP | کاهش بیشتر در ترکیب با SRP |
| کنترل باکتری | برداشت مکانیکی بیوفیلم | اثرات ضد میکروبی اضافی |
| درد بعد از درمان | ممکن است قابل توجه باشد | معمولاً کمتر گزارش میشود |
| خطر آسیب | خراش سطح ریشه ممکن است رخ دهد | خطر آسیب حرارتی در صورت تنظیم نادرست |
| هزینه | کمتر و در دسترس تر | گران تر به دلیل هزینه دستگاه |
چه زمانی لیزر را انتخاب کنیم؟
لیزر انتخاب مناسبی برای شماست اگر:
- پاکتهای لثه متوسط تا عمیق دارید.
- هدفتان کاهش بیشترِ عمق پاکت بعد از انجام SRP است.
- از ابزارهای مکانیکی ترس دارید یا تجربه بدی از آنها داشتهاید.
- دسترسی به برخی نواحی دندان با ابزار معمولی دشوار است.
نکته: در موارد «ژنژیویت خفیف» و جاهایی که برتری لیزر ثابت نشده، همان جرمگیری معمولی اغلب کفایت میکند.
آیا جرم گیری با لیزر درد دارد؟
میزان درد به عواملی مثل عمق پاکتها، میزان التهاب لثه و آستانه درد خودتان بستگی دارد. با این حال، مطالعات نشان دادهاند بسیاری از بیماران درد و ناراحتی کمتری نسبت به روشهای سنتی گزارش کردهاند.
حتی در درمانهای لیزری، برای نواحی عمیق اغلب از بیحسی موضعی استفاده میشود تا راحت باشید. مهارت دندانپزشک در تنظیم قدرت لیزر نقش مهمی در کاهش سوزش دارد.
عوامل افزایش دهنده درد:
- جرم بسیار زیاد و التهاب شدید
- پاکتهای عمیق و عفونت فعال
- اضطراب و ترس از دندانپزشکی
راهکارهای کاهش درد:
- استفاده از بیحسی موضعی مناسب
- استفاده از ژلهای حساسیتزدا روی نواحی حساس
- مصرف مسکنهای ساده بعد از درمان
- رعایت بهداشت دهان و استفاده از دهانشویههای تجویزشده
عوارض و خطرات احتمالی
شایع و گذرا:
- حساسیت موقت دندانها به سرما و گرما
- خونریزی خفیف یا التهاب لثه در چند روز اول (این علائم معمولاً خودبهخود برطرف میشوند).
عوارض نادر:
- آسیب حرارتی به لثه یا ریشه (فقط در صورت استفاده نادرست).
- در تنظیمات کنترلشده و استاندارد، این خطر بسیار کم است.
چه زمانی باید فوراً مراجعه کنید؟
- درد شدید و ادامه داری که کنترل نمیشود.
- خونریزی قابل توجه و مداوم.
- بوی بد دهان همراه با ترشح چرکی یا تب.
مراقبتهای بعد از درمان
۲۴ ساعت اول:
- از خوردن غذاهای سفت، داغ یا بسیار سرد خودداری کنید.
- غذاهای نرم بخورید و آب کافی بنوشید.
- دور سیگار و الکل را خط بکشید.
روزهای ۲ تا ۷:
- حساسیت خفیف طبیعی است و معمولاً کم میشود.
- از مسواک نرم، نخ دندان و دهانشویهای که پزشک داده استفاده کنید.
- همچنان از غذاهای بسیار سرد یا داغ پرهیز کنید.
نگهداری بلندمدت:
بدون رعایت بهداشت، اثرات مثبت هر نوع جرم گیری در مدت کوتاهی از بین میرود. معاینات دورهای (هر ۳ تا ۱۲ ماه بسته به ریسک شما) برای حفظ نتایج ضروری است.
جرم گیری با لیزر برای چه کسانی مناسب است؟
کاندیدهای ایدهآل:
- افراد مبتلا به پریودنتیت خفیف تا متوسط (افزایش عمق پاکت، خونریزی، بوی بد).
- کسانی که نیاز به درمان غیرجراحی دارند.
- افرادی که دسترسی به برخی نواحی دندانشان دشوار است.
- کسانی که دچار اضطراب و ترس از دندانپزشکی هستند.
موارد احتیاط:
- وجود ترمیمهای فلزی بزرگ یا ایمپلنتها (نیاز به انتخاب دقیق نوع لیزر دارد).
- بیماریهای سیستمیک کنترلنشده (مثل دیابت یا بیماریهای خونی).
جرمگیری با لیزر در بارداری
حفظ سلامت لثه در دوران بارداری بسیار مهم است. سهماهه دوم معمولاً زمان مناسبی برای انجام درمانهای غیراضطراری محسوب میشود. مرورها نشان میدهند وقتی لیزر با پارامترهای مناسب استفاده شود، شواهدی از افزایش خطر برای جنین وجود ندارد. از آنجا که لیزر نیاز به بیحسی را کم میکند و ارتعاش شدید ندارد، میتواند گزینه قابلقبولی باشد. البته تصمیم نهایی باید با ارزیابی شدت بیماری، زمان بارداری و نظر پزشک معالج گرفته شود.
جرم گیری در بیماران خاص
- بیماران دیابتی: کنترل التهاب لثه برای شما اهمیت ویژه دارد. درمان موفق پریودنتیت میتواند حتی به کاهش شاخص های التهابی بدن کمک کند.
- بیماران قلبی: اگر داروهای ضدانعقاد (رقیق کننده خون) مصرف میکنید، بیشتر در معرض خونریزی هستید. لیزر به لخته شدن کمک میکند، اما رعایت احتیاطات استاندارد همچنان ضروری است.
- ایمپلنتها: انتخاب طول موج و انرژی مناسب برای جلوگیری از آسیب به سطح ایمپلنت حیاتی است.
ماندگاری و فاصله جلسات
وقتی بهداشت دهان را خوب رعایت کنید، بهبودی میتواند برای ماهها تا سالها پایدار بماند. برخی تحقیقات پایداری نتایج را تا ۱۲ الی ۲۴ ماه نشان دادهاند.
فواصل پیشنهادی برای مراجعه:
- ریسک پایین: هر ۶ تا ۱۲ ماه.
- پریودنتیت متوسط تا شدید: هر ۳ تا ۴ ماه.
یادتان باشد سیگار، مصرف قند و رعایت نکردن بهداشت، ریسک بازگشت جرم را بالا میبرد. ترک سیگار و کاهش مصرف قند، ماندگاری درمان را افزایش میدهد.
هزینه و انتخاب کلینیک
هزینه جرمگیری با لیزر معمولاً بیشتر از روش سنتی است. شدت بیماری، تعداد جلسات لازم، نوع لیزر و منطقه سکونت شما بر هزینه نهایی تأثیر میگذارند.
نکات انتخاب کلینیک مناسب:
- درباره دورههای آموزشی و تجربه دندانپزشک سوال کنید.
- از وجود دستگاه معتبر با تاییدیههای شناختهشده مطمئن شوید.
- دقت کنید که حتماً از عینک محافظ استفاده شود و پروتکلهای استریلیزاسیون رعایت گردد.
پرسشهای متداول
اگر مدتهاست لبخندتان را پشت خجالت پنهان کردهاید، جرم گیری با لیزر گزینهای است که ارزش فکر کردن را دارد. شواهد نشان میدهد وقتی این روش بهعنوان مکمل SRP استفاده شود، میتواند به کاهش بیشتر عمق پاکت و درد کمک کند.
گام بعدی چیست؟
همین حالا با یک دندانپزشک آگاه مشورت کنید. سوالاتتان را شفاف بپرسید و بر اساس شرایط بدنی، شدت مشکل و بودجهتان تصمیم بگیرید. وقت معاینه را به تأخیر نیندازید؛ هر جلسهای که عقب میافتد، ممکن است یک قدم دیگر به سمت تحلیل لثه باشد.
